اصل اعتماد مشروع در قراردادهای خصوصی و جایگاه آن در حقوق ایران

چکیده مقاله

اعتماد مشروع یکی از مفاهیم مهم و رو به گسترش در حقوق معاصر است که نقش اساسی در ایجاد امنیت حقوقی و ثبات روابط میان اشخاص ایفا می کند اگرچه این اصل در آغاز در حوزه حقوق عمومی و حقوق اداری شکل گرفته و توسعه یافته است، اما تحولات اقتصادی، گسترش روابط قراردادی و افزایش پیچیدگی تعاملات خصوصی موجب شده است که جایگاه آن در حقوق خصوصی و به ویژه حقوق قراردادها نیز مورد توجه حقوقدانان قرار گیرد مسئله اصلی این پژوهش بررسی مفهوم، مبانی و آثار اصل اعتماد مشروع در قراردادهای خصوصی و ارزیابی میزان قابلیت استناد به آن در نظام حقوقی ایران است پرسش اساسی آن است که آیا حقوق ایران از انتظارات معقول و مشروعی که در نتیجه رفتار، گفتار یا تعهدات طرفین قرارداد ایجاد شده است حمایت می کند و در صورت نقض این اعتماد، چه ضمانت اجراهایی قابل اعمال خواهد بود پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای، قوانین، رویه قضایی و نظریات دکترین حقوقی به مطالعه موضوع پرداخته است یافته های تحقیق نشان می دهد که اگرچه اصل اعتماد مشروع به عنوان یک نهاد مستقل و صریح در قوانین ایران پیش بینی نشده است، اما مبانی آن را می توان در اصول و قواعدی همچون حسن نیت، لزوم وفای به عهد، منع سوءاستفاده از حق، اصل استقرار و ثبات معاملات، احترام به حقوق مکتسبه و حمایت از انتظارات معقول اشخاص جست وجو کرد همچنین بررسی ها نشان می دهد که حمایت از اعتماد مشروع می تواند در مراحل پیش قراردادی، انعقاد قرارداد، اجرای تعهدات و تفسیر قراردادها نقش موثری در تامین عدالت قراردادی، جلوگیری از رفتارهای فرصت طلبانه و کاهش اختلافات حقوقی ایفا کند نتایج پژوهش حاکی از آن است که پذیرش و توسعه این اصل در حقوق قراردادهای ایران ضمن همسویی با تحولات حقوق تطبیقی، می تواند به تقویت امنیت حقوقی، افزایش پیش بینی پذیری روابط قراردادی و حمایت موثرتر از حقوق اشخاص منجر شود از این رو، شناسایی جایگاه اعتماد مشروع در حقوق خصوصی ایران نه تنها ضرورتی نظری، بلکه پاسخی عملی به نیازهای روابط اقتصادی و اجتماعی نوین محسوب می شود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

علی نبی افروز

دانشجو کارشناسی ارشد گروه حقوق خصوصی واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی ،دامغان ایران

نبی افروز، علی،1404،اصل اعتماد مشروع در قراردادهای خصوصی و جایگاه آن در حقوق ایران،ششمین همایش بین المللی وکالت، حقوق و علوم انسانی،همدان

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش ملی ارزش های تمدنی ایرانی اسلامی18 بهمن 1404 · همدان