بررسی تطبیقی سیاست های کیفری در برخورد با هک سیستم های زیرساختی در ایران و فرانسه

چکیده مقاله

با گسترش وابستگی جوامع به فناوری اطلاعات و ارتباطات، تهدیدات ناشی از حملات سایبری و نفوذ به زیرساخت های حیاتی به یکی از مهم ترین چالش های امنیت ملی و حقوق کیفری معاصر تبدیل شده است امروزه، هک سیستم های زیرساختی نه تنها به عنوان یک جرم رایانه ای ساده تلقی نمی شود، بلکه در بسیاری از کشورها، در زمره جرایم علیه امنیت عمومی و اقتصادی طبقه بندی می گردد این پژوهش با هدف بررسی تطبیقی سیاست های کیفری ایران و فرانسه در برخورد با هک زیرساخت های حیاتی، به تحلیل قوانین، رویه های قضایی و سازوکارهای نهادی دو کشور می پردازد در حقوق ایران، قانون جرایم رایانه ای مصوب ۱۳۸۸، نخستین گام مهم در جرم انگاری نفوذ غیرمجاز به سامانه های رایانه ای بود، اما به رغم پیشرفت های نسبی، هنوز چالش هایی چون عدم تعریف دقیق از زیرساخت حیاتی، ضعف هماهنگی نهادی، و کمبود ابزارهای فنی در مرحله کشف جرم وجود دارد در مقابل، نظام حقوقی فرانسه با بهره گیری از سیاست های جامع امنیت سایبری، نهادهای تخصصی همچون آژانس ملی امنیت سامانه های اطلاعاتی ANSSI و واحد پلیس سایبری C۳N را ایجاد کرده است که ضمن پیشگیری، کشف و مقابله با حملات را نیز هماهنگ می کنند پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلی تطبیقی، تلاش دارد ضمن تبیین ساختار حقوقی دو کشور، کارآمدی پاسخ های کیفری و سیاست های پیشگیرانه آنان را مورد سنجش قرار دهد همچنین با بررسی تجربیات موفق فرانسه در حوزه همکاری های بین المللی و آموزش نیروهای تخصصی، الگوهایی برای اصلاح سیاست های داخلی ایران ارائه می شود در این تحقیق، علاوه بر تحلیل قوانین ملی، اسناد بین المللی همچون کنوانسیون بوداپست ۲۰۰۱، مقررات اتحادیه اروپا درباره امنیت سایبری، و اسناد شورای عالی فضای مجازی ایران نیز بررسی شده اند نتایج پژوهش نشان می دهد که فقدان سیاست کیفری منسجم، نبود دادگاه های تخصصی سایبری، و ضعف تعامل میان پلیس فتا، قوه قضائیه و نهادهای امنیتی، از موانع اصلی اثربخشی مقابله با هک زیرساختی در ایران است در مقابل، سیاست فرانسه مبتنی بر تلفیق سه مولفه ی پیشگیری، کشف تخصصی و بازدارندگی قضایی است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

ارسلان محسنی

حقوق کیفری و جرم شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز

زهرا جمادی

استادیار،هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز

محسنی، ارسلان و جمادی، زهرا،1404،بررسی تطبیقی سیاست های کیفری در برخورد با هک سیستم های زیرساختی در ایران و فرانسه،ششمین همایش بین المللی وکالت، حقوق و علوم انسانی،همدان

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش ملی ارزش های تمدنی ایرانی اسلامی18 بهمن 1404 · همدان