نقش هوش مصنوعی در مدیریت دانش و پیشگیری از فراموشی سازمانی؛ تدوین الگوی ماندگاری هوشمند دانش در سازمانهای دولتی

چکیده مقاله

در عصر اقتصاد مبتنی بر دانش توانایی سازمان ها در حفظ، سازماندهی و بازخوانی اطلاعات استراتژیک، مهم ترین عامل بقا و مزیت رقابتی محسوب می شود نهادهای دولتی به دلیل ساختارهای بوروکراتیک و پدیده گردش نخبگان، همواره در معرض تهدید فراموشی سازمانی Organizational Forgetting قرار دارند؛ پدیده ای که طی آن تجربیات انباشته و دانش فنی به مرور زمان یا با خروج نیروی انسانی از بین می رود هدف از پژوهش حاضر انجام یک مرور نظام مند جهت تبیین نقش هوش مصنوعی AI به عنوان محرک اصلی مدیریت دانش نوین و ابزاری کارآمد برای جلوگیری از زوال حافظه نهادی در سازمان های بخش عمومی است این مطالعه با استفاده از روش مرور نظام مند و بر اساس پروتکل استاندارد پریزما PRISMA انجام پذیرفته است پایگاه های داده معتبر بین المللی و داخلی در بازه زمانی ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۶ مورد پایش قرار گرفتند فرآیند غربالگری با تمرکز بر پژوهش هایی انجام شد که به بررسی تقاطع فناوری های شناختی، سیستم های ذخیره سازی هوشمند و فرآیندهای یادگیری سازمانی پرداخته بودند داده های منتخب با رویکرد سنتز محتوایی در سه محور کلیدی «خودکارسازی مستندسازی دانش»، «بازیابی هوشمند اطلاعات» و «توسعه حافظه مصنوعی سازمانی» دسته بندی و تحلیل شدند تحلیل یافته ها نشان می دهد که هوش مصنوعی از طریق الگوریتم های یادگیری ماشین و پردازش زبان طبیعی NLP ، قادر است فرآیند تبدیل دانش ضمنی Tacit به دانش صریح Explicit را که در مدل های سنتی مدیریت دانش با کندی صورت می گرفت خودکار نماید یافته ها موید این مطلب است که استقرار سیستم های هوش مصنوعی با ایجاد یک «پایگاه دانش» پویا مانع از تکرار خطاهای عملیاتی شده و دسترسی به تجربیات فنی دهه های گذشته را در لحظه تصمیم گیری میسر می سازد همچنین مشخص گردید که فناوری های هوشمند با تحلیل الگوهای کاری دانش نهفته در فرآیندهای پیچیده را استخراج کرده و ریسک زوال حافظه رویه ای را به طور چشمگیری کاهش می دهند نتایج این مرور نظام مند حاکی از آن است که هوش مصنوعی فراتر از یک ابزار ذخیره سازی به عنوان موتور محرک یادگیری سازمانی عمل می کند پیوند میان مدیریت دانش و هوش مصنوعی سازمان های دولتی را قادر می سازد تا از یک ساختار مبتنی بر حافظه فردی به سمت یک جمعی دیجیتال حرکت کنند پژوهش نتیجه می گیرد که استفاده از این فناوری کارآمدترین راهکار برای تضمین تداوم دانش و ارتقای سطح بهره وری در سازمان های نوین است؛ زیرا که با ایجاد یک محیط دانشی ماندگار مانع از هدر رفت سرمایه های فکری در اثر تغییرات ساختاری و پرسنلی می شود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

امید آراد

دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

طیبه نجفی

کارشناشی ارشد علوم قرآن و حدیث

الهام میراسماعیلی

دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن

فهیمه نجفی

کارشناسی ارشد ادبیات فارسی

�راد، امید و میراسماعیلی، الهام،1405،نقش هوش مصنوعی در مدیریت دانش و پیشگیری از فراموشی سازمانی؛ تدوین الگوی ماندگاری هوشمند دانش در سازمانهای دولتی،دوازدهمین همایش بین المللی پژوهش های شاخص در مدیریت، حسابداری، بانکداری و اقتصاد،مشهد

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دوازدهمین همایش بین المللی پژوهش های شاخص در مدیریت، حسابداری، بانکداری و اقتصاد20 اردیبهشت 1405 · مشهد