اثر رویکرد مشاوره ای معلم در کلاس چندپایه بر بهبود عملکرد اجتماعی و تحصیلی دانش آموزان ابتدایی

چکیده مقاله

کلاس های چندپایه یکی از واقعیت های مهم آموزشی در بسیاری از مناطق روستایی و کم جمعیت محسوب می شوند در این نوع کلاس ها، معلم ناگزیر است به طور هم زمان با دانش آموزانی از پایه های مختلف تحصیلی کار کند و همین امر پیچیدگی های آموزشی و تربیتی فراوانی را به همراه دارد در چنین شرایطی، نقش معلم تنها به انتقال دانش محدود نمی شود، بلکه سبک مدیریت کلاس و نحوه تعامل او با دانش آموزان، نقشی کلیدی در کیفیت یادگیری و رشد اجتماعی آنان ایفا می کند یکی از رویکردهای نوین و کارآمد در این زمینه، رویکرد مشاوره ای معلم است در این رویکرد، معلم در کنار نقش آموزشی خود، وظیفه ای حمایتی و راهنمایی را نیز بر عهده می گیرد و به عنوان شنونده، مشاور و پشتیبان روانی و اجتماعی برای دانش آموزان عمل می کند اهمیت چنین رویکردی به ویژه در کلاس های چندپایه برجسته تر می شود؛ زیرا دانش آموزان در این کلاس ها علاوه بر دشواری های یادگیری محتوای متنوع درسی، با چالش هایی مانند کاهش فرصت تعامل با همسالان هم پایه، احساس انزوا و ضعف در اعتمادبه نفس مواجه اند بنابراین، شیوه عملکرد معلم و میزان توجه او به جنبه های هیجانی و اجتماعی دانش آموزان می تواند مسیر پیشرفت و کیفیت یادگیری آنان را تعیین کند پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر رویکرد مشاوره ای معلم بر بهبود عملکرد اجتماعی و تحصیلی دانش آموزان ابتدایی در کلاس های چندپایه انجام شد نتایج نشان داد استفاده از این رویکرد، به شکل محسوسی موجب تقویت مهارت های ارتباطی، افزایش تعامل مثبت میان دانش آموزان، بهبود احساس تعلق به کلاس و ارتقای پیشرفت تحصیلی شد دانش آموزانی که معلم آنان از راهبردهایی چون گوش دادن فعال، ایجاد فضای روانی امن، تشویق به بیان احساسات و استفاده از تقویت کلامی بهره گرفته بود، عملکرد تحصیلی بالاتر و مشارکت اجتماعی بیشتری از خود نشان دادند علاوه بر این، به کارگیری رویکرد مشاوره ای سبب کاهش رفتارهای پرخاشگرانه، ارتقای خودکارآمدی تحصیلی، تقویت مهارت حل مسئله و افزایش سطح همدلی در میان دانش آموزان گردید این یافته ها بیانگر آن است که نقش معلم در کلاس های چندپایه فراتر از آموزش محتوای درسی است و ایفای نقش مشاور می تواند به پرورش نسلی متعادل تر از نظر مهارت های تحصیلی و اجتماعی منجر شود نتایج به دست آمده، اهمیت آموزش مهارت های مشاوره ای به معلمان را دوچندان می کند و نشان می دهد که در شرایطی که نظام آموزشی با کمبود منابع و چالش های ساختاری روبه روست، تغییر رویکرد معلم می تواند به عنوان راهکاری عملی برای ارتقای کیفیت آموزش عمل کند در نهایت، پژوهش حاضر توصیه می کند که برنامه های تربیت معلم، آموزش راهبردهای مشاوره ای و حمایتی را در اولویت قرار دهند تا معلمان آینده بتوانند در موقعیت های آموزشی چندپایه و پیچیده نیز به شکلی موثر ایفای نقش کنند به طور کلی، یافته ها نشان می دهد که رویکرد مشاوره ای معلم در کلاس های چندپایه نه تنها باعث ارتقای عملکرد تحصیلی دانش آموزان می شود، بلکه به بهبود مهارت های اجتماعی آنان نیز کمک می کند و می تواند الگویی ارزشمند برای بهبود نظام آموزشی و پرورش سرمایه انسانی آینده باشد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

امیرحسین رادمان

کارشناسی آموزش ابتدایی دانشگاه فرهنگیان پردیس دکتر علی شهید رجایی ساری، مازندران، ایران

فرشاد رزقی رستمی

کارشناسی آموزش راهنمایی و مشاوره دانشگاه فرهنگیان پردیس دکتر علی شهید رجایی ساری، مازندران، ایران

�ادمان، امیرحسین و رزقی رستمی، فرشاد،1404،اثر رویکرد مشاوره ای معلم در کلاس چندپایه بر بهبود عملکرد اجتماعی و تحصیلی دانش آموزان ابتدایی،اولین همایش ملی معلمان آینده ساز؛ رویکردهای نو در آموزش و پرورش،گتوند

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش ملی معلمان آینده ساز؛ رویکردهای نو در آموزش و پرورش30 آبان 1404 · گتوند