چکیده مقاله
گسترش هوش مصنوعی، شبکه های اجتماعی مبتنی بر الگوریتم و تلفن های هوشمند چهره ی روابط خانوادگی را به طور بنیادین دگرگون کرده است در سال های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ موج جدیدی از مطالعات جهانی بر پدیده «تکنوفرنس» مداخله مزاحم فناوری در تعاملات صمیمی، سواد دیجیتال والدین و پیامدهای روانی هیجانی استفاده از رسانه های هوشمند در نوجوانان تاکید کرده اند این در حالی است که در بستر فرهنگی ایران، الگوی تعاملی خانواده، شکاف نسلی دیجیتال و رشد سریع ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی می تواند هم تاب آوری زناشویی را تهدید و هم سلامت روان دیجیتال نوجوانان را تضعیف کند؛ اما پژوهش های نظام مند در این پیوند سه گانه بسیار محدود است هدف پژوهش حاضر تبیین یک مدل پیش بین برای تاب آوری زناشویی و سلامت روان دیجیتال نوجوانان بر اساس سواد هیجانی دیجیتال والدین و تکنوفرنس مبتنی بر هوش مصنوعی در خانواده های شهری ایرانی است پژوهش به شیوه توصیفی همبستگی و مدل یابی معادلات ساختاری انجام می شود جامعه آماری والدین متاهل و نوجوانان ۱۲ تا ۱۸ سال شهرهای تهران، اصفهان، مشهد و شیراز هستند نمونه گیری به روش خوشه ای چندمرحله ای و حجم نمونه ۴۰۰ خانواده؛ هر خانواده دو والد یک نوجوان در نظر گرفته شده است ابزارها شامل: مقیاس سواد هیجانی دیجیتال والدین تدوین و اعتباریابی شده در این پژوهش، مقیاس تکنوفرنس مبتنی بر هوش مصنوعی در خانواده برگرفته و بومی سازی شده از مقیاس های تکنوفرنس و بی توجهی به همسر به دلیل استفاده از تلفن همراه و توسعه یافته برای استفاده از الگوریتم ها و چت بات های هوش مصنوعی، فهرست تاب آوری زناشویی/زوجی بر اساس پرسشنامه تاب آوری زناشویی و شاخص سلامت روان دیجیتال نوجوانان ترکیب علائم هیجانی، استفاده مسئله ساز از شبکه های اجتماعی و خواب و کارکرد روزمره است داده ها با استفاده از همبستگی پیرسون، تحلیل عاملی تاییدی و مدل یابی معادلات ساختاری SEM تحلیل می شوند یافته های مورد انتظار بر اساس شواهد پژوهش های اخیر نشان می دهد: ۱ سواد هیجانی دیجیتال بالاتر والدین با کاهش تکنوفرنس AI محور و افزایش تاب آوری زناشویی همراه است؛ ۲ تکنوفرنس AI محور با کاهش صمیمیت و حمایت زوجی و افزایش distress دیجیتال نوجوانان رابطه مثبت دارد؛ ۳ تاب آوری زناشویی نقش میانجی بین سواد هیجانی دیجیتال والدین و سلامت روان دیجیتال نوجوانان ایفا می کند این نتایج می تواند مبنایی برای طراحی برنامه های مداخله ای در نظام مشاوره خانواده، آموزش و پرورش و سیاست گذاری رسانه ای در ایران باشد
کلیدواژهها
نویسندگان
مینا تاجیک
دانشجوی کارشناسی ارشد مشاوره خانواده دانشگاه یزد تابستان ۱۴۰۴
شیوه ارجاع
�اجیک، مینا،1404،نقش سواد هیجانی-دیجیتال والدین و تکنوفرنس مبتنی بر هوش مصنوعی در پیش بینی تاب آوری زناشویی و سلامت روان دیجیتال نوجوانان در خانواده های شهر یزد،هفدهمین کنفرانس بین المللی پژوهش های نوین در روانشناسی، علوم اجتماعی، علوم تربیتی و آموزش�
ارائهشده در
مجموعه مقالات هفدهمین کنفرانس بین المللی پژوهش های نوین در روانشناسی، علوم اجتماعی، علوم تربیتی و آموزشی7 آذر 1404