نقش خطاهای رایج دانش آموزان به عنوان ابزار یادگیری در آموزش احتمال در متوسطه اول

چکیده مقاله

یادگیری ریاضیات همواره یکی از چالش های اساسی در آموزش و پرورش بوده است و در میان موضوعات مختلف ریاضی، مبحث احتمال به دلیل ماهیت انتزاعی و ترکیبی خود، برای دانش آموزان مقطع متوسطه اول دشوارتر به نظر می رسد یکی از موانع اصلی یادگیری در این حوزه، خطاهای رایج دانش آموزان است که معمولا به عنوان نشانه ای از ضعف در یادگیری یا عدم تسلط تلقی می شوند پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش این خطاها به عنوان ابزار یادگیری در آموزش احتمال طراحی شده است و تلاش دارد نشان دهد که چگونه می توان از خطاهای دانش آموزان به عنوان فرصتی برای ارتقای درک مفهومی و توانایی های تحلیلی آنان بهره برد اهمیت این مطالعه از آن جهت است که استفاده موثر از خطاها می تواند به یادگیری فعال و تعمیق فهم مفاهیم ریاضی کمک کند و معلمان را قادر سازد تا تدریس خود را با توجه به نیازهای شناختی دانش آموزان بهینه کنند روش پژوهش به صورت ترکیبی کیفی کمی است داده ها از طریق آزمون محقق ساخته احتمال، مشاهده کلاس و مصاحبه نیمه ساختاریافته جمع آوری شد آزمون شامل سوالاتی طراحی شده بود که امکان بروز خطاهای رایج دانش آموزان را فراهم می کرد و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ ۰/۸۱ سنجیده شد مشاهده کلاس در چندین جلسه انجام شد و رفتارهای شناختی دانش آموزان هنگام حل مسئله های احتمالی ثبت گردید همچنین مصاحبه ها با ۳۰ دانش آموز به صورت فردی انجام شد تا دیدگاه آنان نسبت به مشکلات و خطاهای خود به طور دقیق مشخص شود برای تحلیل داده های کیفی، روش تحلیل محتوای استقرایی استفاده شد و داده های کمی نیز از طریق محاسبه فراوانی و آزمون کای دو تحلیل گردید برای اطمینان از اعتبار داده ها، از مثلث سازی داده ها، کدگذاری توسط دو پژوهشگر مستقل و بررسی توافق بین کدگذاران استفاده شد یافته های پژوهش نشان داد که خطاهای دانش آموزان در آموزش احتمال عمدتا در سه حوزه اصلی رخ می دهد: شمارش حالت ها، درک احتمال مستقل و وابسته، و ساده سازی نسبت ها یا کسرهای احتمال بیش از نیمی از دانش آموزان در شمارش حالت ها دچار اشتباه شدند و بسیاری از آنها نتوانستند تفاوت میان رویدادهای مستقل و وابسته را تشخیص دهند همچنین درصد قابل توجهی از دانش آموزان در ساده سازی کسرهای احتمال مشکل داشتند مشاهده کلاسی و مصاحبه ها نشان داد که این خطاها نه تنها ناشی از ضعف دانش آموزان نیست، بلکه بازتابی از فرآیندهای شناختی و برداشت های نادرست آنان است هنگامی که معلم بازخورد هدفمند و تحلیل محور ارائه می دهد، دانش آموزان قادر به اصلاح خطاها و بازاندیشی در پاسخ های خود می شوند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

محمد حسین سرفراز

کارشناسی آموزش ریاضی دانشگاه فرهنگیان پردیس حضرت رسول اکرم اهواز

�رفراز، محمد حسین،1404،نقش خطاهای رایج دانش آموزان به عنوان ابزار یادگیری در آموزش احتمال در متوسطه اول،اولین همایش ملی معلمان آینده ساز؛ رویکردهای نو در آموزش و پرورش،گتوند

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش ملی معلمان آینده ساز؛ رویکردهای نو در آموزش و پرورش30 آبان 1404 · گتوند