آموزش علوم تجربی و پرورش روحیه پرسشگری

چکیده مقاله

آموزش علوم تجربی به عنوان یکی از ارکان اساسی نظام های آموزشی، نقشی تعیین کننده در رشد شناختی، عاطفی و اجتماعی دانش آموزان ایفا می کند هدف اصلی این حوزه آموزشی صرفا انتقال مفاهیم علمی و حقایق از پیش تعیین شده نیست، بلکه پرورش تفکر علمی، تقویت توانایی حل مسئله و شکل گیری روحیه پرسشگری در فراگیران است روحیه پرسشگری به مثابه موتور محرک یادگیری عمیق، دانش آموزان را از یادگیرندگانی منفعل به پژوهشگرانی فعال و کنجکاو تبدیل می کند که قادرند پدیده های پیرامون خود را مشاهده، تحلیل و تبیین کنند در آموزش علوم تجربی، پرسشگری نقطه آغاز فرایند یادگیری محسوب می شود؛ زیرا طرح سوال، زمینه ساز فرضیه سازی، آزمایش، مشاهده و نتیجه گیری است و دانش آموز را در مسیر تفکر علمی هدایت می کند در سال های اخیر، رویکردهای نوین آموزشی همچون یادگیری مبتنی بر کاوش، آموزش اکتشافی و روش حل مسئله، بر اهمیت نقش معلم به عنوان تسهیل گر یادگیری تاکید کرده اند در این چارچوب، معلم به جای ارائه پاسخ های آماده، شرایطی را فراهم می آورد که دانش آموزان بتوانند با طرح پرسش های معنادار، به کشف مفاهیم علمی دست یابند چنین رویکردی نه تنها موجب درک عمیق تر مفاهیم علوم تجربی می شود، بلکه اعتمادبه نفس علمی، انگیزش درونی و نگرش مثبت نسبت به علم را نیز در دانش آموزان تقویت می کند از سوی دیگر، آموزش علوم تجربی مبتنی بر پرسشگری، مهارت های قرن بیست ویکم از جمله تفکر انتقادی، خلاقیت، همکاری و ارتباط موثر را در فراگیران پرورش می دهد با این حال، تحقق آموزش علوم تجربی پرسش محور با چالش هایی نیز همراه است؛ از جمله غلبه روش های سنتی و حافظه محور، محدودیت زمان و امکانات آزمایشگاهی، و کمبود آموزش های تخصصی برای معلمان غفلت از پرورش روحیه پرسشگری می تواند منجر به سطحی نگری در یادگیری علوم و کاهش علاقه دانش آموزان به این حوزه شود ازاین رو، بازنگری در برنامه های درسی، توانمندسازی معلمان و ایجاد محیط های یادگیری فعال و تعاملی، از الزامات اساسی برای تحقق آموزش علوم تجربی اثربخش به شمار می آید در مجموع، آموزش علوم تجربی زمانی می تواند به اهداف واقعی خود دست یابد که روحیه پرسشگری به عنوان هسته مرکزی فرایند یاددهی–یادگیری مورد توجه قرار گیرد پرورش این روحیه نه تنها دانش آموزان را برای موفقیت تحصیلی آماده می سازد، بلکه آنان را به شهروندانی آگاه، نقاد و مسئله محور در جامعه آینده تبدیل می کند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

علی جفره

دبیر

محمدرضا گلزاری خسرقی

دبیر علوم تجربی

گلزاری خسرقی، محمدرضا،1404،آموزش علوم تجربی و پرورش روحیه پرسشگری،اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم12 آذر 1404 · بوشهر