آسیب شناسی افت تحصیلی در متوسطه دوم و علل و راهکارهای مربوط به آن

چکیده مقاله

مقدمه و هدف: افت تحصیلی دانش آموزان در دوره متوسطه دوم یکی از چالش های بنیادین نظام های آموزشی است که نه تنها هدررفت سرمایه های انسانی و مالی را به دنبال دارد، بلکه پیامدهای روانی اجتماعی جبران ناپذیری برای نوجوانان و خانواده های آن ها به همراه دارد این دوره به دلیل همزمانی با نوجوانی و فشارهای ناشی از تعیین سرنوشت تحصیلی و شغلی کنکور ، از حساسیت ویژه ای برخوردار است هدف این پژوهش، آسیب شناسی افت تحصیلی در دوره متوسطه دوم از طریق شناسایی علل و عوامل موثر بر آن و ارائه راهکارهای عملی برای پیشگیری و مقابله با این پدیده است روش شناسی: این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش توصیفی تحلیلی انجام شده است داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۳۰ نفر از مشارکت کنندگان شامل دانش آموزان دارای تجربه افت تحصیلی، معلمان، مشاوران مدارس و مدیران در شهر ساری جمع آوری گردید نمونه گیری به روش هدفمند انجام شد و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت داده های حاصل با استفاده از تکنیک تحلیل محتوای کیفی و فرآیند کدگذاری سه مرحله ای باز، محوری و انتخابی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد که علل افت تحصیلی در دوره متوسطه دوم در چهار مضمون اصلی قابل طبقه بندی است: ۱ عوامل فردی ضعف در مهارت های یادگیری و مطالعه، مشکلات سلامت روان از جمله اضطراب و افسردگی، اعتیاد به فناوری های دیجیتال و شبکه های اجتماعی، و خودپنداره تحصیلی ضعیف ، ۲ عوامل خانوادگی فشارهای بیش از حد والدین برای موفقیت، عدم نظارت هدفمند، جو عاطفی نامناسب خانواده، و پایین بودن سطح سواد و آگاهی آموزشی والدین ، ۳ عوامل آموزشی و مدرسه ای روش های تدریس غیرفعال و سنتی، ضعف در ارتباط موثر معلم و دانش آموز، ناکارآمدی نظام ارزشیابی، و نبود برنامه های راهنمایی و مشاوره تحصیلی اثربخش ، و ۴ عوامل اجتماعی فرهنگی فشار هنجارهای اجتماعی برای موفقیت در کنکور، نابرابری های آموزشی، و تاثیر منفی گروه همسالان نتیجه گیری: افت تحصیلی در دوره متوسطه دوم پدیده ای چندعلتی و سیستمیک است که ریشه در تعامل پیچیده عوامل فردی، خانوادگی، آموزشی و اجتماعی دارد هرگونه مداخله موثر برای کاهش آن نیازمند رویکردی جامع و تلفیقی است که در آن، مدرسه به عنوان محور همکاری، خانواده را به عنوان شریک آموزشی در نظر گرفته و با بهره گیری از مشاوران تحصیلی، برنامه های پیشگیرانه و مداخله ای متناسب با نیازهای رشدی و تحصیلی نوجوانان طراحی و اجرا کند توانمندسازی معلمان در روش های تدریس فعال، آموزش مهارت های مطالعه به دانش آموزان، و اصلاح نظام ارزشیابی از جمله مهمترین راهکارهای عملی شناسایی شده در این پژوهش هستند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

شعبانعلی غفاری

نویسنده اول

�فاری، شعبانعلی،1404،آسیب شناسی افت تحصیلی در متوسطه دوم و علل و راهکارهای مربوط به آن،اولین همایش بین المللی معلمان پیشرو در عصر پژوهش های تحول آفرین،اهواز

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی معلمان پیشرو در عصر پژوهش های تحول آفرین15 مهر 1404 · اهواز