فرار خاموش مغزها تحلیل پویایی های پنهان در نظام سرمایه انسانی ایران

چکیده مقاله

پدیده «فرار خاموش مغزها» به عنوان یکی از اشکال نوظهور از بحران سرمایه انسانی در ایران بیانگر خروج تدریجی و پنهان نخبگان از چرخه های موثر توسعه بدون مهاجرت فیزیکی از کشور است برخلاف الگوهای سنتی مهاجرت که مبتنی بر خروج جغرافیایی هستند، در این پدیده افراد در عین حضور فیزیکی در کشور به شکل ذهنی، حرفه ای و علمی از ساختارهای رسمی و جریان های تصمیم سازی فاصله می گیرند هدف پژوهش حاضر شناسایی و تبیین علل، ابعاد و پیامدهای این پدیده در میان نخبگان دانشگاهی، پژوهشی و حرفه ای کشور است پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شده و داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختار یافته با ۲۵ نفر از نخبگان در جامعه ای متشکل از ۵۰۰ نفر گردآوری و سپس با روش کدگذاری سه مرحله ای تحلیل شدند در نتیجه پنج مضمون اصلی شامل بی اعتمادی نهادی، شکاف آموزش و بازار کار، انزوای شبکه ای، مهاجرت ذهنی و پروژه ای و کاهش رضایت شغلی شناسایی گردید که در کنار یکدیگر ساختار مفهومی پدیده را ترسیم می کنند یافته ها نشان می دهد که فرار خاموش مغزها نتیجه هم افزایی چندعامل ساختاری، حرفه ای و ادراکی است که موجب کناره گیری نخبگان از مشارکت در توسعه ملی شده است در پایان پژوهش با تاکید بر لزوم بازسازی اعتماد نهادی، اصلاح نظام انگیزشی و ایجاد سازوکارهای شفاف و مشارکتی، پیشنهادهایی برای بازگرداندن نخبگان به چرخه اثرگذاری ارائه می دهد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

سینا محمدی

دکتری مدیریت دولتی گرایش منابع انسانی دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکز

محمدی، سینا،1404،فرار خاموش مغزها تحلیل پویایی های پنهان در نظام سرمایه انسانی ایران،نهمین کنفرانس بین المللی علوم ورزشی، تربیت بدنی و سلامت اجتماعی،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات نهمین کنفرانس بین المللی علوم ورزشی، تربیت بدنی و سلامت اجتماعی31 شهریور 1404 · تهران