ارزشیابی تحصیلی و نقش آن در ایجاد استرس آموزشی

چکیده مقاله

ارزشیابی تحصیلی به عنوان یکی از ارکان اساسی نظام های آموزشی، نقش تعیین کننده ای در سنجش یادگیری، هدایت فرآیند آموزش و تصمیم گیری های آموزشی ایفا می کند با این حال، شیوه ها و کارکردهای نادرست ارزشیابی می تواند به عاملی استرس زا برای دانش آموزان، دانشجویان و حتی معلمان تبدیل شود استرس آموزشی ناشی از ارزشیابی، پدیده ای چندبعدی است که تحت تاثیر عواملی همچون تاکید افراطی بر نمره، آزمون های استانداردشده، مقایسه های اجتماعی، فشار انتظارات خانواده و مدرسه، و ترس از شکست تحصیلی شکل می گیرد این نوع استرس نه تنها بر سلامت روان فراگیران اثر منفی می گذارد، بلکه می تواند کیفیت یادگیری، انگیزش درونی و خلاقیت آنان را نیز کاهش دهد پژوهش ها نشان می دهد که ارزشیابی های سنتی و مبتنی بر آزمون های پایانی، اغلب موجب افزایش اضطراب امتحان، کاهش عزت نفس تحصیلی و شکل گیری نگرش منفی نسبت به مدرسه می شوند در چنین شرایطی، دانش آموزان به جای تمرکز بر یادگیری عمیق و معنادار، به حفظ طوطی وار مطالب و کسب نمره بالاتر گرایش پیدا می کنند این رویکرد می تواند منجر به فرسودگی تحصیلی، افت عملکرد شناختی و بروز مشکلات هیجانی مانند اضطراب و افسردگی شود از سوی دیگر، فشار ارزشیابی تنها متوجه فراگیران نیست؛ معلمان نیز در مواجهه با الزامات نمره دهی، پاسخ گویی به نتایج آزمون ها و انتظارات نظام آموزشی، دچار تنش و استرس شغلی می شوند در مقابل، رویکردهای نوین ارزشیابی، از جمله ارزشیابی تکوینی، توصیفی و مبتنی بر عملکرد، می توانند نقش موثری در کاهش استرس آموزشی ایفا کنند این شیوه ها با تمرکز بر بازخورد سازنده، پیشرفت فردی و مشارکت فعال فراگیران، محیطی حمایتی و یادگیرنده محور ایجاد می کنند همچنین، آموزش مهارت های مقابله با استرس، آگاهی بخشی به والدین و معلمان، و اصلاح سیاست های ارزشیابی در سطح کلان آموزشی، از راهکارهای اساسی برای کاهش پیامدهای منفی استرس ناشی از ارزشیابی تحصیلی به شمار می روند در مجموع، بازاندیشی در اهداف و روش های ارزشیابی می تواند به ارتقای سلامت روان، افزایش کیفیت یادگیری و ایجاد تجربه ای مثبت تر از آموزش منجر شود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

زهرا عرب

دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه ازاد اسلامی واحد ورامین پیشوا

علیرضا ایزدیار

مدیر

ندا دهنوی

دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه ازاد اسلامی واحد ورامین پیشوا

محمد شریف وثوقی

هنرآموز

روح انگیز لطیفی

استاد یار و عضو هییت علمی گروه جامعه شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ورامین پیشوا

سودابه واحدی

آموزگار

محمد صداقتی

دبیر

�یزدیار، علیرضا و شریف وثوقی، محمد و واحدی، سودابه و صداقتی، محمد،1404،ارزشیابی تحصیلی و نقش آن در ایجاد استرس آموزشی،اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم12 آذر 1404 · بوشهر