بازگفت «سرگذشت کندوها»ی جلال آل احمد؛ پرداختی ادبی از گفتمان فرهنگی فرنگ مآبی در ایران معاصر

چکیده مقاله

داستان کوتاه «سرگذشت کندوها»ی جلال آل احمد یکی از نمونه های برجسته ادبیات تمثیلی معاصر ایران است که در آن نویسنده با بهره گیری از عناصر نمادین، به نقد گفتمان فرنگ مآبی و وابستگی فرهنگی به غرب می پردازد هدف این مقاله، تحلیل گفتمان فرهنگی فرنگ مآبی در این اثر از منظر نشانه شناسی اجتماعی و نقد فرهنگی است تا نشان دهد چگونه آل احمد از ظرفیت های ادبی برای بازنمایی بحران هویت و سلطه فرهنگی بهره می گیرد روش پژوهش، کیفی و مبتنی بر تحلیل گفتمان انتقادی با رویکرد نورمن فرکلاف است در این چارچوب، متن داستان به عنوان داده اصلی مورد بررسی قرار گرفته و با تمرکز بر روابط قدرت، ایدئولوژی، و بازنمایی های فرهنگی، لایه های پنهان معنا استخراج شده اند همچنین از نشانه شناسی اجتماعی برای تحلیل عناصر نمادین مانند کندوها، زنبورها، و شخصیت کمندعلی بک استفاده شده است یافته های پژوهش نشان می دهد که آل احمد در این داستان، با خلق فضایی تمثیلی، ساختار سلطه گرانه ای را به تصویر می کشد که در آن طبقه ای وابسته به قدرت نماد کمندعلی بک با بهره گیری از الگوهای وارداتی، به استثمار طبقه تولیدگر نماد زنبورها می پردازد زنبورها که نماد مردم زحمت کش اند، در چرخه ای از بی عدالتی و سکوت گرفتار شده اند زبان داستان، با بهره گیری از طنز تلخ، استعاره های چندلایه، و روایت غیرخطی، بستری برای نقد اجتماعی فراهم می سازد آل احمد با استفاده از این عناصر، گفتمان فرنگ مآبی را به عنوان عامل فروپاشی فرهنگی و بحران هویت معرفی می کند نتیجه گیری مقاله بر آن است که «سرگذشت کندوها» نه تنها یک روایت ادبی، بلکه یک بیانیه فرهنگی است که در آن نویسنده با زبان نمادین، به بازخوانی رابطه قدرت، سنت و مدرنیته می پردازد این اثر، با تاکید بر ضرورت بازگشت به خویشتن فرهنگی و مقاومت در برابر سلطه پذیری، الگویی برای نقد فرهنگی در ادبیات معاصر ایران ارائه می دهد همچنین نشان می دهد که ادبیات می تواند به مثابه ابزاری موثر در تحلیل و نقد گفتمان های اجتماعی عمل کند و بستری برای بازاندیشی در هویت ملی و فرهنگی فراهم آورد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

علی بهادری

نویسنده اول

محدثه السادات حسینی

نویسنده دوم

رقیه خان محمدی

نویسنده سوم

�هادری، علی و السادات حسینی، محدثه و خان محمدی، رقیه،1404،بازگفت «سرگذشت کندوها»ی جلال آل احمد؛ پرداختی ادبی از گفتمان فرهنگی فرنگ مآبی در ایران معاصر،اولین همایش بین المللی معلمان پیشرو در عصر پژوهش های تحول آفرین،اهواز

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی معلمان پیشرو در عصر پژوهش های تحول آفرین15 مهر 1404 · اهواز