چکیده مقاله
در سال تحصیلی جاری، که اولین سال های تدریس به عنوان معلم رسمی آموزش و پرورش در پایه چهارم ابتدایی مدرسه سید احمدکاظم خانی روستای حلاج علیا در شهرستان میانه از استان آذربایجان شرقی بود، با چالش مهم و قابل توجهی روبه رو شدم؛ اکثر دانش آموزان کلاس من ۱۸ نفر زبان مادری شان ترکی آذری بود و این موضوع باعث شده بود که در درک مفاهیم کلمات فارسی، به ویژه در دروس فارسی، علوم و مطالعات اجتماعی دچار ضعف، سردرگمی و بی علاقگی شوند این مشکل نه تنها مانع درک کامل مطالب درسی می شد بلکه بر عزت نفس، انگیزه، پیشرفت تحصیلی و مشارکت فعال آنان نیز تاثیر منفی گذاشته بود با توجه به اینکه دانش آموزانم در این پایه، هنوز از توانایی های پیچیده برای درک زبان دوم برخوردار نبودند و نمی توانستند پرسش نامه های تحلیلی یا گفت وگوهای عمیق زبانی را پاسخ دهند، تلاش کردم تا این مشکل را با رویکردی کاملا عملی، میدانی و خلاقانه مورد بررسی و حل قرار دهم در این اقدام پژوهی سعی شد با بهره گیری از راهکارهای تجربی، مشاهدات مستمر، تحلیل کیفی وضعیت یادگیری، جدول های مقایسه ای و استفاده از ابزارهای ساده آموزشی و تعاملی، راه حلی تدریجی و قابل اجرا برای رفع این مانع زبانی پیدا شود ابتدا از طریق مشاهده مستقیم رفتارهای کلاسی، بررسی دفاتر، ارزیابی های توصیفی، گفت وگو با خانواده ها و مرور تکالیف، اطلاعات لازم را جمع آوری کردم سپس با تحلیل داده ها و تجربه میدانی، متوجه شدم که دانش آموزان در مرحله انتقال مفاهیم از زبان مادری به زبان فارسی دچار خلا شناختی هستند و باید از طریق تکرار تصویری، داستان گویی، نمایش، بازی های واژگانی، استفاده از تصاویر رنگی، فلش کارت ها، نمایش فیلم کوتاه و درگیر کردن هم زمان حس شنوایی، بینایی و حرکتی به درک تدریجی واژگان فارسی کمک کرد پس از شناسایی و تدوین این راهکارها، برنامه ای سه ماهه را طراحی و به صورت مستمر اجرا کردم در پایان دوره، با مقایسه ی کیفی سطح درک دانش آموزان، بررسی دفاتر، پرسش های شفاهی، ارزیابی های توصیفی و رفتارهای کلاسی، به وضوح مشاهده شد که درک مفاهیم، مشارکت در بحث ها، علاقه به درس فارسی و اعتمادبه نفس دانش آموزان به طرز چشم گیری افزایش یافته است این اقدام پژوهی تلاش دارد به عنوان یک تجربه بومی در منطقه ای با زبان غالب غیرفارسی، نشان دهد که می توان با شناخت دقیق شرایط دانش آموزان و بهره گیری از روش های عملی، آموزشی و جذاب، به رفع یکی از جدی ترین چالش های یادگیری در مدارس دوزبانه کشور پرداخت این تجربه می تواند الگویی برای دیگر همکاران در مناطق مشابه باشد و بر اهمیت آموزش چندزبانه محور و تطبیق محتوای درسی با واقعیت زبانی دانش آموزان تاکید کند
کلیدواژهها
نویسندگان
شیوه ارجاع
محمودی، امین،1404،چگونه توانستم مشکل اصلی دوزبانه بودن دانش آموزان و عدم درک لغات مختلف فارسی را رفع کنم؟،اولین همایش بین المللی معلمان پیشرو در عصر پژوهش های تحول آفرین،اهواز
ارائهشده در
مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی معلمان پیشرو در عصر پژوهش های تحول آفرین15 مهر 1404 · اهواز