چکیده مقاله
یکی از مهم ترین وظایف معلمان، علاوه بر آموزش علمی، کمک به رشد شخصیتی و اجتماعی دانش آموزان است در هنرستان ایثارگران کرج، من در سال تحصیلی جاری با دانش آموزی به نام محمد فاضل حسین خانی در پایه دوازدهم رشته کامپیوتر مواجه شدم که به شدت خجالتی و کم رو بود محمد در جمع دانش آموزان کلاس که ۲۸ نفر بودند، تقریبا هیچ گونه مشارکتی در فعالیت های کلاسی نداشت، ارتباط کلامی محدودی برقرار می کرد و حتی در پرسش و پاسخ های ساده کلاسی نیز از بیان نظر یا سوال خود اجتناب می ورزید این وضعیت علاوه بر تاثیر منفی بر یادگیری او، موجب شده بود همکلاسی هایش نیز کمتر به او توجه کنند و در نتیجه زمینه انزوای اجتماعی و کاهش اعتماد به نفسش فراهم شود به عنوان دبیر عربی و دینی که علاوه بر آموزش علمی، وظیفه هدایت اخلاقی و تربیتی دانش آموزان را نیز دارم، احساس کردم حل این مشکل ضروری است؛ چراکه خجالتی بودن در این مقطع سنی دوازدهم متوسطه می تواند آثار بلندمدتی در زندگی فردی، تحصیلی و حتی شغلی دانش آموز برجای گذارد از این رو با هدف تقویت اعتماد به نفس محمد، ارتقای مهارت های ارتباطی او و فراهم سازی شرایطی برای حضور فعال تر در جمع، اقدام پژوهی حاضر را طراحی و اجرا نمودم در این اقدام پژوهی ابتدا به بررسی شواهد اولیه پرداختم داده های کیفی از طریق مشاهده مستقیم رفتار محمد در کلاس، گفت وگو با خود او و همکلاسی هایش و همچنین مصاحبه کوتاه با والدین گردآوری شد در کنار آن، داده های کمی شامل ثبت میزان مشارکت کلاسی محمد در جلسات مختلف، تعداد دفعات پاسخ گویی او به پرسش ها، میزان تعامل کلامی با همکلاسی ها و تغییرات در خودارزیابی اعتماد به نفس به دست آمد جدول های تحلیلی اولیه نشان داد که محمد تنها در حدود ۵٪ فعالیت های کلاسی مشارکت داشته و در بیشتر مواقع سکوت اختیار می کرد پس از تحلیل داده ها و مشورت با همکاران و مدیر مدرسه، به این نتیجه رسیدم که باید با ایجاد مسئولیت و نقش آفرینی اجتماعی زمینه خروج او از حالت انفعالی را فراهم کنم بدین منظور، راهکار عملی انتخاب شده این بود که محمد را به عنوان نماینده کلاس معرفی کنم؛ اقدامی که از یک سو او را در موقعیتی قرار می داد که ناگزیر با دانش آموزان ارتباط برقرار کند و از سوی دیگر به او احساس ارزشمندی، اعتماد مدیر و معلم و جایگاه اجتماعی می بخشید اجرای این راهکار با نظارت مستمر، حمایت کلامی و تشویق های هدفمند همراه بود در طول دو ماه نظارت، داده های کمی و کیفی مجدد جمع آوری شد نتایج حاکی از تغییر چشمگیر بود؛ به گونه ای که میزان مشارکت محمد در فعالیت های کلاسی به حدود ۴۵٪ افزایش یافت و او توانست در مدیریت نظم کلاس، ارتباط با دبیران و انتقال پیام ها به خوبی ایفای نقش کند علاوه بر این، در ارزیابی کیفی، همکلاسی هایش او را فردی مسئولیت پذیر و اجتماعی تر معرفی کردند نتایج نشان داد که با اتخاذ راهکارهای عملی مبتنی بر مسئولیت پذیری و اعتماد، می توان به طور چشمگیری مشکل خجالتی بودن دانش آموزان را کاهش داد بنابراین، این اقدام پژوهی می تواند الگویی برای سایر معلمان باشد تا با ایجاد بسترهای واقعی برای نقش آفرینی، زمینه رشد اجتماعی و تقویت اعتماد به نفس دانش آموزان خجالتی را فراهم آورند
کلیدواژهها
نویسندگان
شیوه ارجاع
�مرانی، امین،1404،چگونه توانستم مشکل خجالتی بودن دانش آموزم محمد را برطرف کنم؟،اولین همایش بین المللی معلمان پیشرو در عصر پژوهش های تحول آفرین،اهواز
ارائهشده در
مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی معلمان پیشرو در عصر پژوهش های تحول آفرین15 مهر 1404 · اهواز