چگونه توانستم مشکل منفعل بودن یکی از دانش آموزانم به اسم ماهان را در کلاس درس برطرف کنم؟

چکیده مقاله

یکی از مهم ترین وظایف معلمان، شناسایی مشکلات رفتاری، آموزشی و اجتماعی دانش آموزان در فرآیند یادگیری و تلاش برای برطرف ساختن آن هاست در سال تحصیلی جاری که به تدریس در پایه دهم رشته فتوگرافیک هنرستان ایثارگران شهرستان کرج مشغول بودم، متوجه شدم یکی از دانش آموزانم به نام ماهان، علی رغم داشتن توانایی های علمی و ذهنی مناسب، در کلاس رفتار بسیار منفعلانه ای از خود نشان می دهد او در فعالیت های گروهی شرکت نمی کرد، در بحث های کلاسی سکوت اختیار می کرد، علاقه ای به پرسش و پاسخ نشان نمی داد و حتی هنگام انجام تمرین ها نیز نوعی بی تفاوتی و کناره گیری در رفتار او دیده می شد این وضعیت نه تنها بر روند یادگیری شخصی او تاثیر منفی داشت بلکه در روحیه و انگیزه سایر دانش آموزان نیز بازتاب ناخوشایندی ایجاد می کرد از این رو تصمیم گرفتم با انجام یک اقدام پژوهی، به بررسی دلایل این انفعال پرداخته و راهکارهایی عملی و علمی برای فعال سازی او در جریان یادگیری بیابم در این پژوهش، ابتدا از طریق مشاهده مستقیم، مصاحبه با ماهان، گفت وگو با والدین او و دریافت بازخورد از همکلاسی هایش به جمع آوری اطلاعات پرداختم سپس داده ها را به صورت کمی و کیفی مورد تجزیه و تحلیل قرار دادم ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه میزان مشارکت در کلاس، جدول حضور در فعالیت های گروهی و نیز ثبت مشاهدات روزانه بود داده های کمی نشان داد که میانگین مشارکت ماهان در بحث های کلاسی در ابتدای پژوهش تنها حدود ۱۰ درصد بود و در فعالیت های گروهی تقریبا هیچ نقشی ایفا نمی کرد داده های کیفی نیز حاکی از وجود عواملی چون کم رویی، ترس از قضاوت شدن و ضعف در اعتماد به نفس بود با تحلیل داده ها، مجموعه ای از راهکارهای علمی و عملی انتخاب شد که شامل: واگذاری نقش های کوچک و تدریجی در گروه ها، تشویق کلامی و رفتاری، ایجاد فرصت برای پرسش های فردی و سپس جمعی، استفاده از محتوای درسی جذاب و مرتبط با علایق ماهان، و ارتباط مستمر با والدین جهت تقویت روحیه او بود این راهکارها طی چند هفته به صورت هدفمند و پیوسته اجرا گردید در طول فرایند، میزان مشارکت ماهان در فعالیت های کلاسی به طور مستمر پایش شد و تغییرات آن در جداول تحلیلی ثبت گردید نتایج حاصل نشان داد که اجرای راهکارهای ذکر شده تاثیری چشمگیر در رفتار و نگرش ماهان ایجاد کرده است به گونه ای که میزان مشارکت او در بحث های کلاسی از ۱۰ درصد به بیش از ۶۵ درصد افزایش یافت، در فعالیت های گروهی نقش فعال تری پذیرفت و حتی در برخی جلسات داوطلب ارائه پاسخ شد همچنین، بازخورد همکلاسی ها نشان داد که ماهان از یک دانش آموز منفعل و ساکت به فردی فعال، مسئولیت پذیر و علاقه مند به مباحث کلاسی تبدیل گردیده است این اقدام پژوهی نشان داد که توجه دقیق معلم به ویژگی های شخصیتی دانش آموزان، استفاده از روش های تدریجی و تشویقی، و طراحی فعالیت های متناسب با نیازها و علایق آن ها می تواند نقش مهمی در شکوفایی استعدادها و افزایش مشارکت تحصیلی داشته باشد بر اساس یافته های این پژوهش، می توان نتیجه گرفت که حتی دانش آموزان بسیار ساکت و منفعل نیز با حمایت و هدایت درست، فرصت تبدیل شدن به اعضایی پویا و اثرگذار در کلاس درس را دارند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

امین عمرانی

نویسنده اول

�مرانی، امین،1404،چگونه توانستم مشکل منفعل بودن یکی از دانش آموزانم به اسم ماهان را در کلاس درس برطرف کنم؟،اولین همایش بین المللی معلمان پیشرو در عصر پژوهش های تحول آفرین،اهواز

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی معلمان پیشرو در عصر پژوهش های تحول آفرین15 مهر 1404 · اهواز