چکیده مقاله
در عصر اطلاعات و دانش افزایی بی سابقه، هدف آموزش از انتقال صرف مجموعه ای از حقایق و داده ها به سمت پرورش ذهنیاتی توانمند و تفکوری عمیق تغییر جهت داده است در این پارادایم آموزشی نوین، تفکر انتقادی به عنوان یکی از حیاتی ترین مهارت های قرن بیست و یکم شناخته می شود که توانایی تحلیل، ارزیابی و استدلال منطقی را در افراد می افزاید تفکر انتقادی نه تنها ابزاری برای حل مسائل پیچیده است، بلکه ضامن مشارکت فعالانه شهروندان در امور اجتماعی و سیاسی و پایه ای برای استقلال فکری و نوآوری محسوب می شود با این حال، روش های سنتی آموزشی که بر حفظ و بازگو کردن محتوا تمرکز دارند، در پرورش این مهارت بنیادین ناکارآمد بوده اند در پاسخ به این چالش، روش «آموزش مبتنی بر پرسش و پاسخ» به عنوان یک رویکرد تعاملی و دانشجو محور، توجه بسیاری از صاحب نظران تعلیم و تربیت را به خود جلب کرده است روش آموزش مبتنی بر پرسش و پاسخ، فرآیندی است که در آن معلم به جای نقش تنها منبع دانش، نقش تسهیل گر و هدایت کننده را ایفا می کند و از طریق طرح سوالات باز، چالشی و چندسطحی، ذهن فراگیران را به فعالیت وامیدارد این روش بر این باور استوار است که یادگیری عمیق از طریق کنجکاوی، کاوش و گفتگوی متقابل شکل می گیرد این مطالعه با هدف بررسی کاربرد و اثربخشی روش آموزش مبتنی بر پرسش و پاسخ در تقویت مهارت های تفکر انتقادی انجام شده است نتایج حاصل از بررسی ها حاکی از آن است که این روش تاثیر معناداری بر افزایش مولفه های تفکر انتقادی از جمله استنتاج، تحلیل، ارزیابی و تفسیر دارد محیط کلاسی مبتنی بر پرسش و پاسخ، فضایی امن و دموکراتیک را فراهم می آورد که در آن دانش آموزان می توانند بدون ترس از قضاوت، نظرات خود را ابراز کرده و به نقد و بررسی دیدگاه های یکدیگر بپردازند این تعاملات کلامی و شناختی، منجر به افزایش انگیزه، توجه فعال و عمق پردازش اطلاعات می شود علاوه بر این، این روش به یادگیرندگان کمک می کند تا متوجه شکاف های دانش خود شده و برای پر کردن آن ها تلاش کنند در نتیجه، جایگزینی روش های سخنرانی محور با رویکرد پرسش و پاسخ، گامی ضروری در جهت تحقق اهداف آموزش عالی و تربیت نسلی متفکر، منتقد و مسئولیت پذیر است
کلیدواژهها
نویسندگان
شیوه ارجاع
�هابی، موسی و رضایی، ژیلا و ایمان نسب، حمیده و شاهی، سامان،1404،کاربرد روش «آموزش مبتنی بر پرسش و پاسخ » در تقویت تفکر انتقادی،اولین همایش بین المللی معلمان پیشرو در عصر پژوهش های تحول آفرین،اهواز
ارائهشده در
مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی معلمان پیشرو در عصر پژوهش های تحول آفرین15 مهر 1404 · اهواز