بررسی اهمیت تفکر انتقادی و کاوشگری در افزایش درگیری تحصیلی دانش آموزان

چکیده مقاله

در دنیای پیچیده و پویای امروز، نظام های آموزشی با چالش های متعددی مواجه اند که از آن جمله می توان به کاهش انگیزه و درگیری تحصیلی دانش آموزان اشاره کرد؛ مسئله ای که مستقیما بر کیفیت یادگیری، رشد شخصیتی، و موفقیت تحصیلی آنان تاثیرگذار است درگیری تحصیلی که به مشارکت شناختی، هیجانی و رفتاری دانش آموز در فرآیند یادگیری اطلاق می شود، امروزه به عنوان یکی از شاخص های کلیدی در سنجش کیفیت آموزش و یادگیری محسوب می شود در این میان، دو مولفه اساسی یعنی تفکر انتقادی و کاوشگری نقش محوری و بنیادینی در تقویت این درگیری ایفا می کنند و زمینه ساز تحول در نگرش و رفتار تحصیلی دانش آموزان می شوند تفکر انتقادی به معنای توانایی تجزیه و تحلیل منطقی، ارزیابی شواهد، تشخیص مغالطات و استنتاج مستدل از اطلاعات موجود است این نوع تفکر، دانش آموز را از مصرف کننده صرف اطلاعات به یک فرد فعال، اندیشمند و پرسشگر تبدیل می کند که به جای پذیرش منفعلانه، به بررسی، تحلیل و نقد مسائل می پردازد از سوی دیگر، کاوشگری نوعی گرایش ذاتی برای کشف، جست وجو، پرسش و آزمون است که در کودکان و نوجوانان می تواند به عنوان محرک اصلی یادگیری مورد بهره برداری قرار گیرد کاوشگری یادگیری را به فرآیندی فعال و لذت بخش تبدیل می سازد و سبب می شود دانش آموزان نه تنها مطالب را حفظ کنند بلکه آن ها را درک کرده، در موقعیت های مختلف به کار گیرند و از یافته های خود نتیجه گیری کنند در واقع، تلفیق تفکر انتقادی و کاوشگری در فرایندهای آموزشی، بستری فراهم می سازد که در آن دانش آموزان نه فقط دریافت کننده اطلاعات بلکه تولیدکننده معنا و دانش باشند این امر موجب درونی شدن یادگیری، تقویت احساس مالکیت نسبت به فرایند تحصیل، و در نتیجه، افزایش سطح درگیری تحصیلی خواهد شد در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی اهمیت تفکر انتقادی و کاوشگری در افزایش درگیری تحصیلی دانش آموزان شود نتایج به دست آمده حاکی از آن است که دانش آموزانی که از مهارت های تفکر انتقادی برخوردارند، در مواجهه با چالش های تحصیلی انعطاف پذیرتر، مستقل تر و موثرتر عمل می کنند همچنین، کاوشگری به افزایش حس کنجکاوی، علاقه به یادگیری، و در نهایت، پیشرفت تحصیلی می انجامد این دو عنصر در کنار هم، موجب فعال سازی ذهن، ایجاد ارتباط عمیق تر با مطالب درسی، و شکل گیری ساختارهای پایدارتر در حافظه شناختی دانش آموز می شوند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

حسن وحیدی

نویسنده اول

وحیدی، حسن،1404،بررسی اهمیت تفکر انتقادی و کاوشگری در افزایش درگیری تحصیلی دانش آموزان،اولین همایش بین المللی معلمان پیشرو در عصر پژوهش های تحول آفرین،اهواز

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی معلمان پیشرو در عصر پژوهش های تحول آفرین15 مهر 1404 · اهواز