بررسی اهمیت و ضرورت پرورش خودکار آمدی و خود تنظیمی در دانش آموزان متوسطه و راهکارهای آن

چکیده مقاله

در دنیای پیچیده و پویای امروز، آموزش صرفا به انتقال دانش محدود نمی شود، بلکه یکی از مهم ترین رسالت های نظام آموزشی، پرورش مهارت ها و قابلیت هایی است که دانش آموزان را برای مواجهه با چالش های زندگی فردی، تحصیلی و اجتماعی آماده می سازد در این میان، مفاهیمی چون «خودکارآمدی» و «خودتنظیمی» از جایگاهی بنیادین برخوردارند؛ چرا که این دو سازه روان شناختی، نه تنها نقش بسزایی در موفقیت تحصیلی دانش آموزان ایفا می کنند، بلکه زیربنای رشد فردی، مسئولیت پذیری، انگیزش درونی و استقلال فکری آنان نیز به شمار می روند خودکارآمدی که نخستین بار توسط آلبرت بندورا، روان شناس معروف، مطرح شد، به باور فرد نسبت به توانایی خود در انجام موفقیت آمیز یک وظیفه یا رویارویی با یک موقعیت خاص اشاره دارد دانش آموزانی که از سطح بالایی از خودکارآمدی برخوردارند، در مواجهه با تکالیف دشوار، از انگیزه و پشتکار بیشتری بهره مند می شوند، در برابر موانع کمتر دلسرد می گردند و اغلب عملکردی بالاتر از حد متوسط از خود نشان می دهند این باور مثبت به توانایی های خود، نقش بسیار موثری در افزایش اعتماد به نفس، کاهش اضطراب تحصیلی و گسترش نگرش های مثبت به یادگیری ایفا می کند در کنار آن، خودتنظیمی به توانایی فرد در هدایت، نظارت و ارزیابی افکار، احساسات و رفتارهای خود در راستای تحقق اهداف اشاره دارد خودتنظیمی فرایندی آگاهانه و ارادی است که دانش آموز را قادر می سازد برنامه ریزی کند، برای خود هدف تعیین نماید، منابع و زمان را مدیریت کند، بر احساسات خود تسلط یابد و در صورت لزوم، راهبردهای یادگیری و رفتاری خود را اصلاح کند خودتنظیمی موثر، دانش آموز را از یک یادگیرنده منفعل به یک عامل فعال و مستقل در مسیر یادگیری تبدیل می کند با توجه به اینکه دوره متوسطه، مرحله ای حساس و تعیین کننده در رشد شناختی، هیجانی و رفتاری دانش آموزان محسوب می شود، آموزش و پرورش باید با نگاهی فراتر از آموزش های صرفا درسی، به تربیت فردی و پرورش مهارت های زندگی محور نیز توجه نماید این مقطع زمانی، فرصتی طلایی برای تقویت عزت نفس، ارتقای انگیزش درونی، شکل گیری هویت فردی و اجتماعی و تقویت مسئولیت پذیری در نوجوانان است در چنین شرایطی، بی توجهی به رشد خودکارآمدی و خودتنظیمی می تواند به بروز رفتارهای اجتنابی، افت تحصیلی، وابستگی به دیگران، کاهش اعتماد به نفس و حتی مسائل روان شناختی منجر شود در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی اهمیت و ضرورت پرورش خودکار آمدی و خود تنظیمی در دانش آموزان متوسطه و راهکارهای آن شود نتایج به دست آمده حاکی از آن است که پرورش خودکارآمدی و خودتنظیمی در دانش آموزان متوسطه نقش بنیادینی در موفقیت تحصیلی، رشد فردی و اجتماعی آن ها دارد و با به کارگیری راهکارهای آموزشی و تربیتی موثر، می توان زمینه ساز تربیت نسلی توانمند، مسئول و خودرهبر شد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

مریم قراگوزلو

نویسنده اول

قراگوزلو، مریم،1404،بررسی اهمیت و ضرورت پرورش خودکار آمدی و خود تنظیمی در دانش آموزان متوسطه و راهکارهای آن،اولین همایش بین المللی معلمان پیشرو در عصر پژوهش های تحول آفرین،اهواز

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی معلمان پیشرو در عصر پژوهش های تحول آفرین15 مهر 1404 · اهواز