بررسی تاثیر آموزش مهارت های تفکر تاملی و فراشناختی بر خودنظم دهی تحصیلی دانش آموزان

چکیده مقاله

در دهه های اخیر، نظام های آموزشی در سراسر جهان با تحولات گسترده ای مواجه شده اند که ماهیت یادگیری، نقش معلم و جایگاه دانش آموز را به طور اساسی دگرگون کرده است در رویکردهای نوین آموزشی، یادگیری دیگر صرفا به معنای انتقال اطلاعات از معلم به دانش آموز تلقی نمی شود، بلکه فرایندی فعال، پویا و خودراهبر در نظر گرفته می شود که در آن یادگیرنده نقش اصلی را در سازمان دهی، هدایت و ارزیابی یادگیری خویش ایفا می کند در چنین چارچوبی، پرورش دانش آموزانی که قادر باشند یادگیری خود را به طور موثر مدیریت کنند، به یکی از اهداف بنیادین آموزش و پرورش تبدیل شده است یکی از مفاهیم کلیدی که در این زمینه مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته، مفهوم خودنظم دهی تحصیلی است خودنظم دهی تحصیلی به مجموعه ای از فرایندهای شناختی، فراشناختی، انگیزشی و رفتاری اطلاق می شود که به دانش آموزان امکان می دهد اهداف یادگیری خود را تعیین کنند، راهبردهای مناسب را برای دستیابی به این اهداف برگزینند، پیشرفت خود را پایش نمایند و در صورت لزوم، راهبردها و رفتارهای خود را اصلاح کنند پژوهش ها نشان داده اند که دانش آموزان خودنظم ده، نسبت به همتایان خود از عملکرد تحصیلی بالاتری برخوردارند، انگیزش درونی بیشتری دارند، در مواجهه با تکالیف دشوار پایداری بیشتری نشان می دهند و از توانایی حل مسئله و تفکر انتقادی قوی تری بهره مند هستند با این حال، خودنظم دهی تحصیلی مهارتی ذاتی و خودبه خودی نیست، بلکه قابلیتی آموختنی است که می تواند از طریق آموزش های هدفمند و برنامه ریزی شده پرورش یابد در این میان، تفکر تاملی و فراشناخت به عنوان دو مولفه اساسی در شکل گیری و تقویت خودنظم دهی تحصیلی مطرح شده اند تفکر تاملی فرایندی آگاهانه و نظام مند است که طی آن فرد به بررسی تجربه های یادگیری، تحلیل تصمیم ها، ارزیابی عملکرد خود و شناسایی نقاط قوت و ضعف می پردازد این نوع تفکر، دانش آموز را از یادگیری سطحی و حافظه محور فراتر برده و او را به درک عمیق تر مفاهیم، معنا سازی فعال و اصلاح مستمر عملکرد سوق می دهد از طریق تفکر تاملی، دانش آموز می آموزد که نه تنها «چه چیزی» را یاد می گیرد، بلکه «چگونه» و «چرا»ی یادگیری خود را نیز مورد توجه قرار دهد در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی تاثیر آموزش مهارت های تفکر تاملی و فراشناختی بر خودنظم دهی تحصیلی دانش آموزان شود نتایج به دست آمده حاکی از آن است که آموزش مهارت های تفکر تاملی و فراشناختی نقش اساسی در تقویت خودنظم دهی تحصیلی دانش آموزان دارد و با افزایش آگاهی، مسئولیت پذیری و کنترل یادگیری، زمینه ساز یادگیری عمیق تر و پایدارتر می شود این مهارت ها یادگیرندگان را به افرادی فعال و خودراهبر تبدیل می کنند که قادرند مسیر تحصیلی خود را آگاهانه و موثر مدیریت کنند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

علی حسین زاده

نویسنده اول

اسماعیل رسولی

نویسنده دوم

نصراله مقدم

نویسنده سوم

فاطمه امانی آلقو

نویسنده چهارم

�سین زاده، علی و رسولی، اسماعیل و مقدم، نصراله و امانی آلقو، فاطمه،1404،بررسی تاثیر آموزش مهارت های تفکر تاملی و فراشناختی بر خودنظم دهی تحصیلی دانش آموزان،اولین همایش بین المللی معلمان پیشرو در عصر پژوهش های تحول آفرین،اهواز

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی معلمان پیشرو در عصر پژوهش های تحول آفرین15 مهر 1404 · اهواز