چالش های تربیت فرهنگی دانش آموزان در جامعه امروز

چکیده مقاله

تحولات شتابان اجتماعی، گسترش روزافزون رسانه های نوین، تنوع فزاینده فرهنگی و دگرگونی الگوهای هویتی، تربیت فرهنگی دانش آموزان را در جامعه معاصر با چالش هایی عمیق و چندلایه مواجه ساخته است مدرسه، به عنوان یکی از مهم ترین نهادهای انتقال فرهنگ و ارزش های اجتماعی، در شرایط کنونی با کاهش مرجعیت فرهنگی و افزایش فاصله میان فرهنگ رسمی و فرهنگ زیسته دانش آموزان روبه روست؛ وضعیتی که اثربخشی برنامه های تربیت فرهنگی را با تردیدهای جدی مواجه کرده است پژوهش حاضر با هدف تبیین و تحلیل چالش های تربیت فرهنگی دانش آموزان در جامعه امروز انجام شده و می کوشد با رویکردی تحلیلی و تلفیقی، ابعاد گوناگون این مسئله را در پرتو یافته های پژوهشی داخلی و خارجی بررسی کند روش پژوهش از نوع کیفی و مبتنی بر تحلیل اسنادی و مطالعات نظری است که با استفاده از منابع معتبر پنج سال اخیر انجام پذیرفته است یافته های پژوهش نشان می دهد که سیالیت فرهنگی و تکثر منابع هویت ساز، شکاف میان فرهنگ رسمی مدرسه و فرهنگ زیسته دانش آموزان، بازتعریف مرجعیت فرهنگی تحت تاثیر رسانه های نوین، شکاف نسلی میان معلمان و دانش آموزان، و غلبه رویکردهای شعاری و مناسکی از مهم ترین چالش های تربیت فرهنگی در جامعه معاصر به شمار می آیند تعامل این عوامل، به تضعیف فرآیند درونی سازی ارزش ها و کاهش اثربخشی برنامه های تربیتی در مدرسه انجامیده است بر اساس نتایج پژوهش، مواجهه اثربخش با این چالش ها مستلزم بازاندیشی در فلسفه، اهداف و روش های تربیت فرهنگی در نظام آموزشی است؛ به گونه ای که رویکردهای دستوری و یک سویه جای خود را به رویکردهای گفت وگومحور، تجربه محور و مبتنی بر مشارکت فعال دانش آموزان بدهند در این چارچوب، توانمندسازی معلمان به عنوان میانجیان فرهنگی، تقویت سواد فرهنگی–رسانه ای دانش آموزان و ایجاد پیوندی معنادار میان فرهنگ رسمی و فرهنگ زیسته می تواند نقشی تعیین کننده در ارتقای تربیت فرهنگی ایفا کند نتایج این پژوهش، ضمن غنای مباحث نظری در حوزه تعلیم وتربیت فرهنگی، می تواند راهنمایی کاربردی برای سیاست گذاران آموزشی، برنامه ریزان درسی و معلمان در مواجهه با چالش های فرهنگی عصر حاضر فراهم آورد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

محمدطاها اصغری

نویسنده اول

عرفان وطن دوست

نویسنده دوم

�صغری، محمدطاها و وطن دوست، عرفان،1404،چالش های تربیت فرهنگی دانش آموزان در جامعه امروز،اولین همایش بین المللی معلمان پیشرو در عصر پژوهش های تحول آفرین،اهواز

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی معلمان پیشرو در عصر پژوهش های تحول آفرین15 مهر 1404 · اهواز