تربیت شهروند مسئول در مدرسه: گذار از آموزش نظری به تجربه عملی اجتماعی

چکیده مقاله

تربیت شهروندی، به عنوان یکی از کلیدی ترین ماموریت های نظام های آموزشی در قرن بیست و یکم، تنها از طریق انتقال مفاهیم نظری محقق نمی شود این مقاله با هدف واکاوی فرآیند گذار از آموزش نظری شهروندی به تجربه عملی و زیسته آن در محیط مدرسه نگاشته شده است مسئله اصلی این است که چگونه می توان دانش آموزان را از شناخت انتزاعی حقوق و تکالیف شهروندی به سمت درک عینی مسئولیت پذیری، مشارکت فعال و عمل اخلاقی در جامعه هدایت کرد؟ روش این پژوهش، توصیفی تحلیلی و با مرور نظام مند منابع کتابخانه ای، اسناد بالادستی و پژوهش های میدانی انجام شده است یافته ها نشان می دهد که شکاف موجود بین «دانش شهروندی» و «عمل شهروندی» ناشی از غلبه رویکردهای سنتی سخنرانی محور و کتاب محور است که در آن، شهروندی به عنوان یک «ماده درسی» تلقی می شود، نه یک «شیوه زیستن» این مقاله با ارائه یک «الگوی تلفیقی سه بعدی»، استدلال می کند که تربیت شهروند مسئول نیازمند تلفیق همزمان سه مولفه است: ۱ آموزش نظری انتقادی کسب دانش ، ۲ تمرین عملی در محیط مدرسه تمرین مهارت ، و ۳ engagement با جامعه محلی کاربست در دنیای واقعی در ادامه، هر یک از این مولفه ها به تفصیل بررسی شده و راهکارهای عملیاتی برای هرکدام ارائه می گردد؛ راهکارهایی از قبیل شبیه سازی نهادهای دموکراتیک مانند شورای دانش آموزی قدرتمند ، اجرای پروژه های خدمات محور Service Learning ، بازتعریف فضای مدرسه به عنوان یک micro society، و تحول در نقش معلم به عنوان تسهیل گر فرآیندهای دموکراتیک در نهایت، نتیجه گیری می شود که مدرسه با ایفای نقش یک «آزمایشگاه زندگی اجتماعی»، می تواند نظریه و عمل را درهم آمیزد و دانش آموزان را نه برای شهروندی در آینده، بلکه به عنوان شهروندان فعال و مسئول در حال حاضر تربیت کند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

محمد هاشم پور

نویسنده اول

طاهره حیدری زاده

نویسنده دوم

راضیه مرادی

نویسنده سوم

هاشم پور، محمد و حیدری زاده، طاهره و مرادی، راضیه،1404،تربیت شهروند مسئول در مدرسه: گذار از آموزش نظری به تجربه عملی اجتماعی،اولین همایش بین المللی معلمان پیشرو در عصر پژوهش های تحول آفرین،اهواز

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی معلمان پیشرو در عصر پژوهش های تحول آفرین15 مهر 1404 · اهواز