نقش آزمایش های ساده در افزایش یادگیری مفاهیم فیزیک

چکیده مقاله

یادگیری مفاهیم فیزیک به دلیل ماهیت انتزاعی بسیاری از پدیده ها و وابستگی آن به درک روابط میان کمیت های مختلف، همواره یکی از چالش های مهم در آموزش علوم تجربی بوده است روش های سنتی آموزش که عمدتا بر انتقال مفاهیم نظری، حفظ روابط ریاضی و حل مسائل محاسباتی تاکید دارند، در بسیاری از موارد نمی توانند زمینه لازم برای ایجاد درک عمیق و پایدار از مفاهیم فیزیکی را فراهم کنند در سال های اخیر، توجه پژوهشگران آموزش علوم به استفاده از روش های فعال و تجربه محور افزایش یافته است؛ زیرا این روش ها دانش آموز را از دریافت کننده منفعل اطلاعات به مشارکت کننده فعال در فرآیند یادگیری تبدیل می کنند در این میان، آزمایش های ساده به عنوان یکی از ابزارهای موثر آموزش تجربی، می توانند نقش مهمی در ایجاد ارتباط میان مفاهیم نظری و پدیده های واقعی ایفا کنند هدف این مقاله بررسی نقش و اهمیت آزمایش های ساده در افزایش کیفیت یادگیری مفاهیم فیزیک و تحلیل ظرفیت های آموزشی این روش، به ویژه در شرایطی است که مدارس با محدودیت امکانات آزمایشگاهی مواجه هستند بررسی مطالعات انجام شده نشان می دهد که آزمایش های ساده با فراهم کردن امکان مشاهده مستقیم پدیده ها، مشارکت فعال دانش آموزان و ایجاد فرصت برای طرح پرسش، پیش بینی، آزمایش و تحلیل نتایج، موجب افزایش یادگیری مفهومی و کاهش برداشت های نادرست علمی می شوند همچنین این فعالیت ها می توانند مهارت هایی مانند حل مسئله، تفکر انتقادی، استدلال علمی، تحلیل داده ها و توانایی ارتباط دادن دانش نظری با موقعیت های واقعی را تقویت کنند یافته ها نشان می دهد که استفاده از آزمایش های ساده در مدارس کم برخوردار، علاوه بر بهبود فرآیند یادگیری، می تواند به کاهش نابرابری آموزشی نیز کمک کند؛ زیرا اجرای بسیاری از این فعالیت ها نیازمند تجهیزات پیچیده و پرهزینه نیست و می توان آن ها را با استفاده از ابزارهای در دسترس، وسایل روزمره و فناوری های کم هزینه مانند تلفن های هوشمند انجام داد با این حال، اثربخشی این روش به عوامل مختلفی مانند طراحی هدفمند فعالیت، آمادگی معلمان، مدیریت مناسب کلاس، زمان اختصاص یافته به فعالیت های عملی و هماهنگی میان اهداف آموزشی و شیوه ارزشیابی وابسته است در صورت اجرای نامناسب، آزمایش های ساده ممکن است به فعالیت هایی صرفا نمایشی تبدیل شوند و تاثیر مطلوبی بر یادگیری نداشته باشند بر اساس بررسی های انجام شده، می توان نتیجه گرفت که آزمایش های ساده، در صورت استفاده برنامه ریزی شده و همراه با راهبردهای یادگیری فعال، ابزاری موثر برای ارتقای آموزش فیزیک محسوب می شوند این روش آموزشی با فراهم کردن تجربه مستقیم، افزایش انگیزه یادگیری، تقویت مهارت های علمی و ایجاد فرصت مشارکت برابر برای دانش آموزان، می تواند زمینه ساز حرکت از آموزش حافظه محور به سوی یادگیری عمیق، مفهومی و پایدار در درس فیزیک باشد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

صفیه صبری بنهنگی

کارشناسی الهیات فقه مبانی حقوق، کارمند وابسته به آموزش و پرورش

سمانه افشاری منش

دبیر فیزیک، اداره آموزش و پرورش منطقه تبادکان

�فشاری منش، سمانه،1405،نقش آزمایش های ساده در افزایش یادگیری مفاهیم فیزیک،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم26 اردیبهشت 1405 · بوشهر