برنامه درسی پنهان و بازتولید نابرابری آموزشی: واکاوی مکانیسم های نامرئی طرد و حذف در تعاملات کلاس درس

چکیده مقاله

برنامه درسی آشکار، آن چیزی است که در کتاب های درسی و راهنماهای آموزشی به صراحت نوشته می شود اما در کنار آن، برنامه درسی پنهانی در جریان است که شاید تاثیرگذاری آن از برنامه آشکار بیشتر باشد برنامه درسی پنهان، شبکه ای از هنجارها، ارزش ها، نگرش ها و رفتارهایی است که در تعاملات روزمره کلاس درس، شیوه تدریس، نحوه ارزشیابی، نوع پرسش های دبیر، توزیع توجه و فرصت های یادگیری، بدون آنکه در هیچ کتابی نوشته شده باشد، به دانش آموزان منتقل می شود این مقاله با رویکرد تحلیلی‑انتقادی و با بهره گیری از آرای جامعه شناسانی چون پیر بوردیو مفهوم بازتولید فرهنگی ، بازیل برنشتاین طبقه بندی و قاب بندی و مایکل اپل برنامه درسی به مثابه ایدئولوژی به این پرسش بنیادین می پردازد که برنامه درسی پنهان چگونه و از طریق چه مکانیسم هایی نابرابری آموزشی را بازتولید می کند یافته های نظری نشان می دهد که چهار مکانیسم اصلی در این بازتولید نقش دارند: توزیع نابرابر توجه دبیر به دانش آموزان طبقات و جنسیت های مختلف، ارزشیابی ضمنی از «شایستگی» و «رفتار خوب» که با سرمشق های طبقاتی هماهنگ است، زبان و سبک ارتباطی کلاس که حامل سرمشق زبانی طبقه متوسط است، و پیشداوری های ضمنی دبیران در تشخیص «تلاش» و «استعداد» مقاله در پایان راهبردهایی برای «شفاف سازی» و «خنثی سازی» اثرات تبعیض آمیز برنامه درسی پنهان پیشنهاد می دهد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

فردوس نادری

نویسنده اول

سجاد حیدری

نویسنده دوم

نادری، فردوس و ، سجاد حیدری،1404،برنامه درسی پنهان و بازتولید نابرابری آموزشی: واکاوی مکانیسم های نامرئی طرد و حذف در تعاملات کلاس درس،سومین همایش بین المللی فناوری های هوشمند در عرصه علوم تربیتی، روانشناسی، مشاوره ، فلسفه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات سومین همایش بین المللی فناوری های هوشمند در عرصه علوم تربیتی، روانشناسی، مشاوره ، فلسفه28 مهر 1404