افت انگیزش تحصیلی دانش آموزان؛ ریشه ها و پیامدها

چکیده مقاله

انگیزش تحصیلی به عنوان یکی از بنیادی ترین عوامل موثر بر یادگیری، پیشرفت تحصیلی و رشد همه جانبه دانش آموزان، نقشی تعیین کننده در کیفیت نظام های آموزشی ایفا می کند افت انگیزش تحصیلی پدیده ای پیچیده و چندبعدی است که در سال های اخیر، به ویژه در پرتو تحولات اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و فناورانه، به یکی از چالش های اساسی مدارس تبدیل شده است این پدیده نه تنها عملکرد تحصیلی دانش آموزان را تحت تاثیر قرار می دهد، بلکه پیامدهای عمیقی بر سلامت روان، هویت تحصیلی، روابط اجتماعی و حتی مسیر شغلی آینده آنان برجای می گذارد پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی توصیفی، به بررسی ریشه ها و پیامدهای افت انگیزش تحصیلی دانش آموزان می پردازد و می کوشد تصویری جامع از عوامل درون فردی و برون فردی موثر بر این پدیده ارائه دهد از منظر ریشه ها، عوامل فردی نظیر خودپنداره تحصیلی ضعیف، اضطراب امتحان، فقدان احساس شایستگی، ناتوانی در خودتنظیمی یادگیری و نبود اهداف تحصیلی معنادار، نقش مهمی در کاهش انگیزش دانش آموزان ایفا می کنند در کنار این عوامل، متغیرهای خانوادگی همچون سبک های فرزندپروری نامناسب، انتظارات افراطی یا حداقلی والدین، نبود حمایت عاطفی و آموزشی و شرایط اقتصادی اجتماعی خانواده نیز می توانند زمینه ساز افت انگیزش شوند همچنین، عوامل مدرسه ای از جمله روش های تدریس سنتی و یکنواخت، محتوای درسی غیرکاربردی و فاقد ارتباط با زندگی واقعی، نظام های ارزشیابی نمره محور، روابط ضعیف معلم دانش آموز و فضای آموزشی غیرحمایتی، از مهم ترین دلایل ساختاری کاهش انگیزش تحصیلی به شمار می روند پیامدهای افت انگیزش تحصیلی در سطوح مختلف فردی و اجتماعی قابل مشاهده است در سطح فردی، این پدیده می تواند به کاهش پیشرفت تحصیلی، افزایش افت و ترک تحصیل، کاهش عزت نفس، بروز مشکلات هیجانی و رفتاری و شکل گیری نگرش منفی نسبت به مدرسه و یادگیری منجر شود در سطح مدرسه و جامعه، افت انگیزش تحصیلی زمینه ساز کاهش کیفیت یادگیری، هدررفت منابع آموزشی، تضعیف سرمایه انسانی و افزایش نابرابری های آموزشی خواهد بود بر این اساس، توجه نظام مند به شناسایی علل افت انگیزش و طراحی مداخلات آموزشی و تربیتی مبتنی بر نیازهای واقعی دانش آموزان، ضرورتی انکارناپذیر برای ارتقای کارآمدی نظام آموزشی و تحقق یادگیری پایدار محسوب می شود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

زینب جفره

دبیر

محمود صیادی

دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی

عبدالروف اربابی

آموزگار

حسین شاکری سلیمانلو

معاون اجرایی

حسین ایران منش

دبیر ریاضی

�یادی، محمود و اربابی، عبدالروف و شاکری سلیمانلو، حسین و ایران منش، حسین،1404،افت انگیزش تحصیلی دانش آموزان؛ ریشه ها و پیامدها،اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم12 آذر 1404 · بوشهر