چکیده مقاله
در جوامع معاصر، آموزش وپرورش به عنوان یکی از اساسی ترین نهادهای اجتماعی، نقشی تعیین کننده در توسعه فرهنگی و شکل دهی به الگوهای رفتاری، فکری و اجتماعی شهروندان ایفا می کند در این میان، معلمان به عنوان کنشگران اصلی نظام آموزشی، نقشی فراتر از انتقال صرف دانش داشته و به مثابه عاملان فرهنگ ساز، در پرورش شهروندانی مسئول، آگاه و منتقد تاثیر عمیق و ماندگاری بر جای می گذارند توسعه فرهنگی، فرایندی پویا و چندبعدی است که مستلزم تقویت ارزش هایی چون تفکر انتقادی، مسئولیت پذیری اجتماعی، مشارکت مدنی، احترام به تنوع فرهنگی و پایبندی به اصول اخلاقی است؛ امری که بدون نقش فعال و آگاهانه معلمان تحقق نخواهد یافت معلمان از طریق محتوای آموزشی، شیوه های تدریس، الگوهای رفتاری و تعاملات روزمره با دانش آموزان، بستر مناسبی برای نهادینه سازی فرهنگ گفت وگو، پرسشگری و تحلیل انتقادی فراهم می کنند آنان با ایجاد فضای آموزشی باز و امن، دانش آموزان را به اندیشیدن مستقل، نقد سازنده و ارزیابی آگاهانه مسائل اجتماعی، فرهنگی و سیاسی تشویق می نمایند چنین رویکردی سبب می شود یادگیرندگان نه تنها مصرف کنندگان منفعل اطلاعات نباشند، بلکه به شهروندانی فعال تبدیل شوند که توانایی تشخیص، انتخاب و کنش مسئولانه در جامعه را دارا هستند از سوی دیگر، معلمان با انتقال آگاهانه ارزش های فرهنگی و اجتماعی، نقش مهمی در پیوند میان هویت فردی و هویت جمعی ایفا می کنند آموزش احترام به قانون، حقوق شهروندی، عدالت اجتماعی و مسئولیت پذیری در قبال جامعه، از جمله کارکردهای فرهنگی معلمان است که به تقویت سرمایه اجتماعی و انسجام فرهنگی منجر می شود همچنین، تاکید بر آموزش مهارت های زندگی، اخلاق حرفه ای و تفکر نقادانه، زمینه ساز تربیت نسلی می شود که قادر است در برابر چالش های فرهنگی و اجتماعی، واکنشی آگاهانه و مسئولانه نشان دهد در نهایت، می توان گفت معلمان به عنوان محور توسعه فرهنگی، نقشی بنیادین در تربیت شهروندان مسئول و منتقد دارند؛ شهروندانی که نه تنها به حفظ و بازتولید فرهنگ جامعه کمک می کنند، بلکه با نگاه انتقادی و خلاق، در اصلاح و ارتقای آن نیز مشارکت فعال دارند سرمایه گذاری بر توانمندسازی معلمان، به ویژه در حوزه آموزش تفکر انتقادی و شهروندی، می تواند تضمین کننده توسعه فرهنگی پایدار و شکل گیری جامعه ای پویا، آگاه و مسئول باشد
کلیدواژهها
نویسندگان
شیوه ارجاع
�سدی، لیلی و رحمنی، حمید و طاهر خانی، حسین،1404،نقش معلمان در توسعه فرهنگی و پرورش شهروندان مسئول و منتقد،اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر
ارائهشده در
مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم26 اردیبهشت 1405 · بوشهر