نقش معلمان در حمایت عاطفی از کودکان در سال های نخست مدرسه

چکیده مقاله

سال های نخست ورود کودک به مدرسه یکی از حساس ترین و سرنوشت سازترین دوره های رشد عاطفی، اجتماعی و تحصیلی به شمار می آید در این دوره، کودک با محیطی جدید، روابط اجتماعی گسترده تر، قوانین رسمی و انتظارات آموزشی متفاوتی روبه رو می شود که می تواند منبعی برای اضطراب، ناامنی و فشار روانی باشد در چنین شرایطی، نقش معلم فراتر از انتقال دانش و مهارت های آموزشی بوده و به عنوان یک منبع اصلی حمایت عاطفی، احساس امنیت، پذیرش و تعلق خاطر در کودک اهمیت می یابد حمایت عاطفی معلمان شامل رفتارهایی نظیر همدلی، توجه، گوش دادن فعال، احترام به تفاوت های فردی، تشویق، ایجاد رابطه ای گرم و صمیمی و پاسخ دهی حساس به نیازهای هیجانی کودکان است که می تواند تاثیر عمیقی بر سازگاری روانی و اجتماعی دانش آموزان داشته باشد پژوهش های متعدد نشان می دهد کودکانی که در سال های ابتدایی مدرسه از حمایت عاطفی معلمان برخوردارند، سطح بالاتری از اعتمادبه نفس، انگیزش تحصیلی، هیجان های مثبت آموزشی و مهارت های اجتماعی را تجربه می کنند و در مقابل، میزان اضطراب، پرخاشگری، کناره گیری اجتماعی و افت تحصیلی در آنان کاهش می یابد معلمان با ایجاد فضایی امن و حمایتگر می توانند به کودکان کمک کنند تا هیجان های خود را بشناسند، تنظیم کنند و به شیوه ای سازگارانه ابراز نمایند این امر به ویژه برای کودکانی که در محیط خانواده با کمبود حمایت عاطفی، تعارض یا تنش های روانی مواجه اند، از اهمیت دوچندان برخوردار است از سوی دیگر، کیفیت تعامل عاطفی معلم–دانش آموز در سال های نخست مدرسه می تواند زیربنای نگرش کودک نسبت به مدرسه، یادگیری و حتی خودپنداره تحصیلی او در سال های بعد باشد معلمانی که از شایستگی های هیجانی و مهارت های ارتباطی مناسبی برخوردارند، بهتر می توانند نشانه های هیجانی کودکان را درک کرده و به موقع به آن ها پاسخ دهند در مقابل، بی توجهی به نیازهای عاطفی کودکان یا تعاملات سرد و تنبیهی می تواند زمینه ساز مشکلات عاطفی، رفتاری و تحصیلی پایدار شود در مجموع، حمایت عاطفی معلمان در سال های نخست مدرسه نه تنها عاملی کلیدی در سلامت روان و رشد هیجانی کودکان است، بلکه نقش مهمی در موفقیت تحصیلی، سازگاری اجتماعی و شکل گیری نگرش مثبت نسبت به مدرسه ایفا می کند از این رو، توجه به آموزش مهارت های عاطفی–اجتماعی معلمان، ارتقای سلامت روان آنان و فراهم سازی شرایط حمایتی در محیط مدرسه، می تواند گامی موثر در جهت پرورش نسلی سالم، باانگیزه و سازگار باشد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

یاسر محمدی محمدآباد

کارشناسی علوم تربیتی گرایش پیش دبستانی و دبستان از دانشگاه آزاد بیرجند، دبیر اداره آموزش و پرورش شهرستان بیرجند

زهرا مفتحی

معاون آموزشی

نرگس نظم ده

معاون آموزشی

مژگان رونق کار

مراقب سلامت

نسرین عزت ور

مدیر

مفتحی، زهرا و نظم ده، نرگس و رونق کار، مژگان و عزت ور، نسرین،1404،نقش معلمان در حمایت عاطفی از کودکان در سال های نخست مدرسه،اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم26 اردیبهشت 1405 · بوشهر