سنجش و ارتقا شاخص های فعالیت اجتماعی فرهنگی در شهرداری های نوین

چکیده مقاله

در چهار دهه اخیر، مفهوم «شهرداری» از نهادی صرفا عمرانی خدماتی به نهادی توسعه گرا، اجتماع ساز و فرهنگ پرداز دگردیسی یافته است این تحول که ریشه در نظریاتی چون «حق بر شهر» لوفور ، «سرمایه اجتماعی» پاتنام و «شهر خلاق» فلوریدا دارد، شهرداری ها را به ناگزیر به بازتعریف ماموریت خود واداشته است: از «مدیریت زیرساخت» به «تسهیل گری زیست جمعی» با این حال، یکی از حلقه های گمشده در نظام مدیریت شهری، به ویژه در کشورهای در حال توسعه، فقدان نظامی شفاف، علمی و عملیاتی برای سنجش عملکرد اجتماعی فرهنگی است غالب شاخص های رایج یا صرفا کمی و سطحی هستند «تعداد بوستان ها»، «تعداد نمایشگاه های برگزارشده» و کیفیت، شمول، مشارکت و تاثیر عمیق این فعالیت ها را نادیده می گیرند، یا چنان انتزاعی اند که در عمل قابل اندازه گیری و پایش مستمر نیستند این مقاله با مرور مبانی نظری و تجارب موفق بین المللی شهرهای بوگوتا، مونترآل، سئول، ملبورن و وین و با در نظر گرفتن بافتار فرهنگی اجتماعی شهرهای ایران، یک چارچوب سنجش ترکیبی کمی کیفی پنج محوری ارائه می دهد: ۱ شمول و دسترسی عادلانه آیا همه شهروندان به ویژه گروه های حاشیه نشین، معلولان، سالمندان و اقلیت ها از خدمات فرهنگی بهره می برند؟ ؛ ۲ تنوع و تکثر فرهنگی آیا فعالیت ها پاسخگوی سلایق، سنین، قومیت ها و جریان های هنری مختلف است یا صرفا بازتولید فرهنگ مسلط است؟ ؛ ۳ مشارکت و هم آفرینی آیا شهروندان در طراحی، اجرا و ارزشیابی برنامه ها نقش فعال دارند یا صرفا مخاطب منفعلند؟ ؛ ۴ تاثیر و برونداد سرمایه اجتماعی آیا این فعالیت ها منجر به افزایش اعتماد اجتماعی، کاهش ناهنجاری ها، بهبود حس تعلق و انسجام محله ای شده است؟ ؛ ۵ نوآوری و خلاقیت آیا روش ها، محتوا و کانال های ارائه خدمات فرهنگی به روز، خلاقانه و پاسخگوی مسائل نوپدید مانند زیست مجازی و تغییر سبک زندگی هستند؟ در ادامه، مقاله با استفاده از روش مطالعه موردی چندگانه، پنج شهر پیشرو را تحلیل کرده و درس آموخته های قابل اقتباس برای شهرداری های ایران استخراج می کند سپس یک مدل عملیاتی گام به گام در شش مرحله برای سنجش و ارتقای شاخص ها ارائه می دهد: از تشکیل کارگروه تخصصی و جمع آوری داده های پایه تا طراحی مداخلات هدفمند، ارزشیابی مستمر و اصلاح خط مشی در نهایت، مقاله به ده چالش اجرایی از کمبود بودجه و ضعف داده های محله ای تا مقاومت های درون سازمانی و سیاسی زدگی می پردازد و برای هر یک راهکار عملی پیشنهاد می کند نتیجه نهایی آنکه شهرداری نوین لاجرم باید از سازمانی «پروژه محور» به سازمانی «فرآیندمحور و تاثیرمحور» تبدیل شود و سنجش شاخص های اجتماعی فرهنگی را به اندازه سنجش شاخص های عمرانی و مالی جدی بگیرد بدون چنین نظام سنجشی، هرگونه ادعای توسعه اجتماعی فرهنگی شهری، «راه رفتن در تاریکی» خواهد بود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

عاطفه محمدی

دانشجوی کارشناسی آموزش ابتدایی، واحد سالت (ایرانشهر) دانشگاه فرهنگیان، سیستان وبلوچستان، ایران.

سید محسن حسینی

فوق لیسانس مدیریت شهری دانشگاه آزاد اسلامی واحد دماوند

امین ملازهی

دکترای تخصصی برنامه درسی، گروه علوم تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، زاهدان، ایران.

�سینی، سید محسن،1405،سنجش و ارتقا شاخص های فعالیت اجتماعی فرهنگی در شهرداری های نوین،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم26 اردیبهشت 1405 · بوشهر