شکاف نسلی و الگوهای گفت و گوی والد- نوجوان در خانواده های امروز

چکیده مقاله

زمینه و هدف: در پرتو گذار شتابان جامعه معاصر به مدرنیته متاخر و هژمونی زیست بوم های نوین رسانه ای، نهاد خانواده با چالش بازپیکربندی ساختاری و کارکردی مواجه شده و پدیده «انقطاع و دیالکتیک بین نسلی» را به عنوان یکی از مسائل بنیادین نظام تربیتی مطرح ساخته است پژوهش حاضر با هدف تبیین مفهومی پدیده شکاف نسلی و واکاوی الگوهای تعاملی والد نوجوان در بستر تحولات ارتباطی خانواده های امروز ایران انجام گرفته است تا سازوکارهای تسهیل گر و بازدارنده گفتگو در این قلمرو را فرمول بندی نماید روش شناسی: این مطالعه با اتخاذ رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل تماتیک اسنادی کتابخانه ای انجام شد جامعه تحلیل شامل اسناد بالادستی حوزه تعلیم و تربیت به ویژه سند تحول بنیادین آموزش و پرورش ، کتب مرجع جامعه شناختی و روان شناختی، و مقالات علمی پژوهشی نمایه شده در پایگاه های معتبر داخلی و بین المللی در بازه زمانی سال های ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۴ ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۶ بود نمونه گیری به صورت هدفمند انجام شد و داده های استخراج شده از منابع، با استفاده از روش کدگذاری مضامین مضامین پایه، سازمان دهنده و فراگیر مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند یافته ها: تحلیل داده ها نشان داد که هندسه ارتباطی خانواده های امروز ذیل دو مولفه ساختاری «جهت گیری گفت وشنود» Conversation Orientation و «جهت گیری هم نوایی» Conformity Orientation سازمان می یابد عمیق ترین سطوح گسست بین نسلی در ساختارهای ارتباطی «حمایت گر مفرط» مبتنی بر همنوایی بالا و گفتگوی پایین و «بی قید/انفعالی» رصد شد همچنین مضامین سازمان دهنده ای چون «تصلب ارتباطی»، «واگرایی شناختی ناشی از شکاف دیجیتال» و «گذار از اقتدارگرایی سنتی به تکثرگرایی ارزشی»، به عنوان هسته های اصلی شکل گیری گسست تعاملی میان والدین و نوجوانان شناسایی شدند نتیجه گیری: یافته های پژوهش دلالت بر آن دارد که برون رفت از بحران شکاف نسلی نیازمند شیفت پارادایمی از رویکردهای ارتباطی تک گویانه Monologic و تحکم آمیز به سمت تعاملات دیالوژیک Dialogic و مشارکتی است بر این اساس، بازتعریف کارکردهای پرورشی و طراحی نظام نامه تربیتی مشترک میان نهاد مدرسه معاونت پرورشی و خانواده جهت هم افزایی مهارتی، کارآمدترین الگو و راهبرد مداخله ای جهت ارتقای سواد ارتباطی متقابل و بازتولید انسجام خانوادگی به شمار می رود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

اسما بهمئی

کارشناسی ارشد آموزش شیمی

نادر جوانبخت قولنجی

دبیر مطالعات اجتماعی، اداره آموزش وپرورش شهرستان ارومیه، ایران

سوسن یوسف زاده هشی

کارشناسی ارشد الهیات (فقه و مبانی حقوق اسلامی)

فاطمه نیکبخت

دانشجوی دکترای فلسفه و کلام اسلامی

سارا چمن ماه

کارشناسی شیمی کاربردی

�وانبخت قولنجی، نادر،1405،شکاف نسلی و الگوهای گفت و گوی والد- نوجوان در خانواده های امروز،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم26 اردیبهشت 1405 · بوشهر