بررسی ناهنجاری های آموزشی از منظر روان شناسی تربیتی

چکیده مقاله

ناهنجاری های آموزشی به عنوان یکی از چالش های اساسی نظام های آموزشی، طیف گسترده ای از رفتارها، نگرش ها و کنش هایی را دربرمی گیرند که با اهداف تربیتی، آموزشی و رشد متعادل دانش آموزان همخوانی ندارند این ناهنجاری ها می توانند در سطوح مختلف فردی، کلاسی، مدرسه ای و نهادی بروز یابند و پیامدهای کوتاه مدت و بلندمدتی بر سلامت روان، پیشرفت تحصیلی، سازگاری اجتماعی و شکل گیری هویت دانش آموزان برجای گذارند روان شناسی تربیتی با تمرکز بر فرایندهای یادگیری، انگیزش، رشد شناختی، هیجانی و اجتماعی، چارچوبی علمی و نظام مند برای تبیین، تحلیل و پیشگیری از ناهنجاری های آموزشی فراهم می آورد از منظر روان شناسی تربیتی، ناهنجاری های آموزشی غالبا نتیجه تعامل پیچیده ای از عوامل درونی و بیرونی هستند عوامل درونی شامل ویژگی های شخصیتی، سطح رشد شناختی، مهارت های خودتنظیمی، انگیزش تحصیلی، عزت نفس و سلامت هیجانی دانش آموزان است؛ در حالی که عوامل بیرونی به کیفیت تعامل معلم–دانش آموز، سبک های مدیریت کلاس، روش های تدریس، نظام ارزشیابی، جو روانی–اجتماعی مدرسه، انتظارات خانواده و ساختارهای کلان آموزشی مربوط می شود نادیده گرفتن تفاوت های فردی، تاکید افراطی بر حفظیات و نمره محوری، ضعف در آموزش مهارت های زندگی و فقدان حمایت های روان شناختی موثر، از مهم ترین بسترهای شکل گیری رفتارهای ناهنجار آموزشی به شمار می آیند روان شناسی تربیتی همچنین بر نقش هیجان ها و انگیزش در بروز یا پیشگیری از ناهنجاری های آموزشی تاکید دارد کاهش انگیزش درونی، اضطراب امتحان، احساس ناکارآمدی تحصیلی و تجربه شکست های مکرر می توانند دانش آموز را به کناره گیری از یادگیری، بی تفاوتی نسبت به قواعد مدرسه یا رفتارهای مقابله ای سوق دهند از سوی دیگر، محیط های یادگیری حمایتی، مشارکتی و معنادار که نیازهای روان شناختی بنیادین دانش آموزان همچون احساس شایستگی، خودمختاری و تعلق را ارضا می کنند، نقش مهمی در کاهش ناهنجاری های آموزشی ایفا می نمایند در این چارچوب، مداخلات مبتنی بر روان شناسی تربیتی از جمله آموزش مهارت های خودتنظیمی، تقویت انگیزش درونی، به کارگیری روش های تدریس فعال و دانش آموزمحور، ارزشیابی تکوینی، مشاوره تحصیلی و روان شناختی، و توانمندسازی معلمان در حوزه سواد روان شناختی، می توانند به عنوان راهکارهایی موثر برای پیشگیری و کاهش ناهنجاری های آموزشی مطرح شوند در نهایت، این دیدگاه بر ضرورت نگاه کل نگر و انسان محور به آموزش تاکید دارد؛ نگاهی که در آن مدرسه نه تنها محل انتقال دانش، بلکه بستری برای رشد همه جانبه شخصیت دانش آموزان تلقی می شود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

ایوب باریک

۱- دبیر زیست شناسی

خالد رهبر

آموزگار

غلام نبی امیریان

۲- هنر آموز

خه بات حسن زاده

دبیر

خالد رهبر

۳- آموزگار

ایوب باریک

دبیر زیست شناسی

خه بات حسن زاده

۴- دبیر

غلام نبی امیریان

هنر آموز

�هبر، خالد و حسن زاده، خه بات و باریک، ایوب و امیریان، غلام نبی،1404،بررسی ناهنجاری های آموزشی از منظر روان شناسی تربیتی،اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم12 آذر 1404 · بوشهر