بررسی نقش معلمان در تقویت مهارت های ارتباطی و رشد اجتماعی دانش آموزان

چکیده مقاله

در نظام های آموزشی معاصر، نقش معلم فراتر از انتقال صرف دانش علمی بوده و به عنوان یکی از مهم ترین عوامل تاثیرگذار بر رشد همه جانبه دانش آموزان، به ویژه در ابعاد اجتماعی و ارتباطی، مورد توجه قرار گرفته است مهارت های ارتباطی دانش آموزان از جمله گوش دادن فعال، بیان موثر، همدلی، همکاری و حل تعارض، پایه های اساسی رشد اجتماعی سالم را تشکیل می دهند و مدرسه به عنوان مهم ترین نهاد اجتماعی پس از خانواده، بستری اساسی برای پرورش این مهارت ها فراهم می سازد در این میان، معلمان با برخورداری از جایگاه الگویی و تعامل مستمر با دانش آموزان، نقشی تعیین کننده در تقویت یا تضعیف این توانمندی ها ایفا می کنند پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی تحلیلی، به بررسی نقش معلمان در تقویت مهارت های ارتباطی و رشد اجتماعی دانش آموزان می پردازد و بر این فرض استوار است که کیفیت تعامل معلم–دانش آموز می تواند به طور مستقیم و غیرمستقیم بر شکل گیری رفتارهای اجتماعی مثبت، افزایش خودآگاهی اجتماعی، تقویت حس مسئولیت پذیری و بهبود روابط بین فردی دانش آموزان اثرگذار باشد معلمانی که از مهارت های ارتباطی اثربخش نظیر زبان بدن مناسب، لحن حمایتی، بازخورد سازنده، ایجاد فضای امن عاطفی و احترام متقابل بهره مندند، زمینه ای فراهم می کنند که دانش آموزان در آن احساس ارزشمندی کرده و فرصت تمرین تعاملات اجتماعی سالم را به دست آورند یافته های نظری و تجربی مطالعات پیشین نشان می دهد که سبک ارتباطی معلمان می تواند بر کاهش تعارضات بین فردی، افزایش همکاری گروهی، تقویت روحیه مشارکت اجتماعی و شکل گیری هویت اجتماعی دانش آموزان تاثیر چشمگیری داشته باشد همچنین، معلمانی که به تفاوت های فردی و فرهنگی دانش آموزان توجه نشان می دهند و از روش های آموزشی مشارکتی استفاده می کنند، نقش موثرتری در رشد اجتماعی و ارتباطی آنان ایفا می نمایند از سوی دیگر، ضعف در مهارت های ارتباطی معلمان ممکن است منجر به انزوای اجتماعی، کاهش اعتمادبه نفس و تضعیف مهارت های تعاملی دانش آموزان شود در مجموع، نتایج این بررسی بر ضرورت توجه ویژه به آموزش و توانمندسازی معلمان در حوزه مهارت های ارتباطی و اجتماعی تاکید دارد و نشان می دهد که ارتقای این مهارت ها نه تنها کیفیت فرایند یاددهی–یادگیری را بهبود می بخشد، بلکه زمینه ساز پرورش نسلی برخوردار از شایستگی های اجتماعی، توانمند در برقراری ارتباط موثر و آماده برای ایفای نقش مسئولانه در جامعه خواهد بود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

فاطمه سام خانیانی

کارشناس روانشناسی تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحدتنکابن، ایران

خدیجه نویدی

دبیر

تبسم ورکاویان

کارشناسی علوم تجربی دانشگاه آزاد اسلامی چالوس، ایران

فاطمه شجاع یامی

دبیر

کبری ظهیرپور

کارشناسی مدیریت آموزشی علوم تربیتی آزاد اسلامی ولی آباد، ایران

ربابه عرب خائسی

دبیر

عظیم فلاحی

دبیر

نویدی، خدیجه و شجاع یامی، فاطمه و عرب خائسی، ربابه و فلاحی، عظیم،1404،بررسی نقش معلمان در تقویت مهارت های ارتباطی و رشد اجتماعی دانش آموزان،اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم12 آذر 1404 · بوشهر