تاثیر خودآگاهی هیجانی معلمان بر رفتار کودکان

چکیده مقاله

خودآگاهی هیجانی معلمان به عنوان یکی از مولفه های اساسی هوش هیجانی، نقش تعیین کننده ای در کیفیت تعاملات آموزشی و تربیتی ایفا می کند خودآگاهی هیجانی به توانایی فرد در شناسایی، درک و تفسیر دقیق هیجان های خود و آگاهی از تاثیر این هیجان ها بر افکار، رفتارها و روابط بین فردی اطلاق می شود در محیط های آموزشی، معلمانی که از سطح بالاتری از خودآگاهی هیجانی برخوردارند، بهتر می توانند هیجان های خود را در موقعیت های چالش برانگیز کلاس درس مدیریت کرده و واکنش هایی متناسب، سازنده و حمایتی از خود نشان دهند این امر به طور مستقیم و غیرمستقیم بر رفتار کودکان اثر می گذارد پژوهش های روان شناسی تربیتی نشان می دهد که رفتار معلم، به ویژه نحوه ابراز هیجان ها، شیوه برخورد با خطاهای دانش آموزان و مدیریت تعارض ها، الگوی مهمی برای یادگیری اجتماعی و هیجانی کودکان محسوب می شود معلمانی که نسبت به هیجان های خود آگاه هستند، کمتر دچار واکنش های تکانشی، پرخاشگرانه یا تنبیهی می شوند و در عوض از راهبردهای ارتباطی همدلانه، گفت وگو محور و حمایتی استفاده می کنند چنین فضایی، احساس امنیت روانی، اعتماد و تعلق را در کودکان تقویت کرده و زمینه بروز رفتارهای سازگارانه مانند همکاری، احترام به قوانین، مسئولیت پذیری و کنترل هیجانی را فراهم می سازد از سوی دیگر، فقدان خودآگاهی هیجانی در معلمان می تواند منجر به انتقال هیجان های منفی مانند خشم، اضطراب یا فرسودگی شغلی به کودکان شود این انتقال هیجانی اغلب با افزایش رفتارهای ناسازگارانه در کودکان از جمله پرخاشگری، گوشه گیری، نافرمانی و افت تعاملات اجتماعی همراه است کودکانی که در معرض واکنش های هیجانی نامناسب معلمان قرار می گیرند، ممکن است در تنظیم هیجان های خود دچار مشکل شده و الگوهای رفتاری ناکارآمدی را در روابط بین فردی تجربه کنند علاوه بر این، خودآگاهی هیجانی معلمان نقش مهمی در شناسایی نیازهای هیجانی و رفتاری کودکان ایفا می کند معلم آگاه از هیجان های خود، حساسیت بیشتری نسبت به تفاوت های فردی دانش آموزان دارد و می تواند علل هیجانی رفتارهای مختلف کودکان را بهتر درک کند این درک عمیق، زمینه مداخلات تربیتی موثرتر، پیشگیری از مشکلات رفتاری و ارتقای رشد اجتماعی–هیجانی کودکان را فراهم می سازد در مجموع، می توان گفت که خودآگاهی هیجانی معلمان نه تنها بر سلامت روانی و رضایت شغلی آنان تاثیرگذار است، بلکه به عنوان یک عامل کلیدی در شکل گیری رفتارهای سازگارانه، مهارت های اجتماعی و تنظیم هیجانی کودکان نقش بسزایی دارد بنابراین، توجه به آموزش و تقویت خودآگاهی هیجانی در برنامه های تربیت معلم و دوره های ضمن خدمت، می تواند گامی موثر در جهت بهبود رفتار کودکان و ارتقای کیفیت محیط های آموزشی باشد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

مریم کاظمی

کارشناسی ارشد تعلیم و تربیت

الهام صدری

آموزگار

ابوالحسن محمد پور

کارشناسی علوم تربیتی

مینا قاسم زاده

آموزگار

فتح اله صدری

کارشناسی ارشد تعلیم و تربیت

زهرا حق شناس گتابی

آموزگار

نگار احمد زاده

آموزگار

�دری، الهام و قاسم زاده، مینا و حق شناس گتابی، زهرا و احمد زاده، نگار،1404،تاثیر خودآگاهی هیجانی معلمان بر رفتار کودکان،اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم12 آذر 1404 · بوشهر