بررسی تطبیقی مسئولیت مدنی و کیفری استفاده از هوش مصنوعی در تصمیم گیری های مدیریتی

چکیده مقاله

امروزه به کارگیری سامانه های هوش مصنوعی در فرآیندهای تصمیم گیری مدیریتی اعم از دولتی و خصوصی پرسش های حقوقی نوینی را پیرامون مسئولیت مدنی و کیفری برانگیخته است مقاله حاضر با روش توصیفی تحلیلی به بررسی تطبیقی مسئولیت های ناشی از کاربرد هوش مصنوعی در تصمیم های مدیریتی می پردازد ابتدا ماهیت مساله و اهمیت آن تبیین شده و پیشینه پژوهش در حقوق ایران و نظام های خارجی مرور می گردد سپس ضمن تشریح مبانی نظری و چارچوب مفهومی، وضعیت موجود حقوقی تحلیل می شود در بخش تحلیل حقوقی، مسئولیت مدنی ناشی از خطاها یا زیان های وارده توسط سامانه های هوش مصنوعی در تصمیم سازی مدیران و نیز امکان انتساب مسئولیت کیفری در فرض وقوع جرم یا تخلف توسط این سامانه ها بررسی شده است همچنین در صورت خلا مقررات صریح، به تکلیف دادگاه ها بر استناد به اصول کلی و منابع فقهی اشاره گردیده است بر پایه یافته های پژوهش، هوش مصنوعی به عنوان یک ابزار فاقد اراده و درک، خود موضوع تکلیف و مجازات قرار نمی گیرد و مسئولیت حقوقی آن به اشخاص انسانی مرتبط منتقل می شود در حوزه مدنی، زیان های ناشی از تصمیم های مبتنی بر هوش مصنوعی عمدتا بر مبنای تقصیر یا به عنوان مسئولیت ناشی از فعل غیر متوجه طراحان، تولید کنندگان، به کارگیران یا ناظران سامانه خواهد بود در حوزه کیفری نیز در صورت وقوع جرم، با توجه به اوصاف سنتی مسئولیت کیفری عقل، اختیار و درک ، تنها اشخاص حقیقی ذی ربط مانند مدیران مسئول، برنامه نویسان یا بهره برداران سامانه در چارچوب مقررات موجود قابل تعقیب و مجازات هستند در پایان، ضمن جمع بندی نتایج، پیشنهادهایی برای تکمیل چارچوب قانونی و مدیریتی ارائه شده است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

آرمین گرمرودی

دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت کسب و کار گرایش فناوری دانشگاه آزاد اسلامی واحد میانه ایران

گرمرودی، آرمین،1404،بررسی تطبیقی مسئولیت مدنی و کیفری استفاده از هوش مصنوعی در تصمیم گیری های مدیریتی،دومین همایش بین المللی پژوهش های نوین در مدیریت، حقوق، علوم انسانی و کارآفرین�

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی پژوهش های نوین در مدیریت، حقوق، علوم انسانی و کارآفرینی28 بهمن 1404