چالش های اجتماعی و فرهنگی حاشیه نشینی در کلانشهر شیراز

چکیده مقاله

رشد شتابان شهرنشینی و تمرکز امکانات در هسته رسمی شهر، به گسترش حاشیه نشینی و شکل گیری محلات کم برخوردار در پیرامون کلانشهر شیراز انجامیده است؛ پدیده ای که علاوه بر پیامدهای کالبدی و اقتصادی، چالش های جدی اجتماعی و فرهنگی ایجاد کرده است هدف پژوهش حاضر، شناسایی مهم ترین چالش های اجتماعی و فرهنگی حاشیه نشینی در شیراز و تحلیل آثار آن بر انسجام اجتماعی و احساس تعلق شهروندی است این تحقیق کاربردی و به روش توصیفی–تحلیلی با رویکرد کیفی تحلیل مضمون و به صورت آمیخته اکتشافی انجام شده است در بخش کیفی، با ۲۰ نفر از ساکنان سه محله حاشیه نشین و ۷ نفر از خبرگان شهری و اجتماعی به صورت هدفمند و تا حد اشباع نظری مصاحبه نیمه ساختاریافته انجام شد و داده ها با روش تحلیل مضمون کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل گردید در بخش کمی، براساس مضامین استخراج شده، پرسشنامه ای ۲۰ گویه ای بین ۲۰۰ نفر از ساکنان ۱۸ سال به بالای همان محلات به روش نمونه گیری خوشه ای–در دسترس توزیع و داده ها با آمار توصیفی و آزمون t تک نمونه ای مورد تحلیل قرار گرفت نتایج نشان داد حاشیه نشینی در شیراز با احساس محرومیت و طردشدگی، برچسب خوردگی اجتماعی، تمرکز آسیب های اجتماعی و احساس ناامنی، بی اعتمادی به نهادهای رسمی و مشارکت پایین در امور محلی و نیز تعارضات فرهنگی–نسلی همراه است و میانگین احساس محرومیت و ناامنی بالاتر از حد متوسط و میانگین اعتماد و مشارکت پایین تر از حد متوسط است بر این اساس، مدیریت حاشیه نشینی در شیراز نیازمند رویکردی انسان محور و مشارکتی است که در کنار بهبود زیرساخت ها و خدمات شهری، بر تقویت سرمایه اجتماعی، کاهش انگ اجتماعی و ارتقای احساس تعلق و شهروندی ساکنان تاکید کند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

سعید رخشان

دانشجوی دکتری رشته جامع شناسی گرایش گروه اجتماعی دانشگاه آزاد واحد دهاقان، ایران

اصغر محمدی

دکترای تخصصی؛ دانشگاه آزاد واحد دهاقان، ایران

�خشان، سعید و محمدی، اصغر،1404،چالش های اجتماعی و فرهنگی حاشیه نشینی در کلانشهر شیراز،بیست و پنجمین کنفرانس بین المللی روانشناسی، مشاوره و علوم تربیت�

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات بیست و پنجمین کنفرانس بین المللی روانشناسی، مشاوره و علوم تربیتی17 بهمن 1404 · مسجد سلیمان