بررسی اثربخشی آموزش ترکیبی (حضوری-مجازی) در پرورش یادگیری

چکیده مقاله

در عصر تحولات شتابان فناوری و دگرگونی های بنیادین در ساختارهای آموزشی، مفهوم یادگیری مادام العمر به عنوان یکی از ارکان اصلی رشد فردی و توسعه ی پایدار جوامع بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است یادگیری مادام العمر نه تنها مهارتی حیاتی برای زندگی در قرن بیست ویکم به شمار می رود، بلکه نوعی نگرش و سبک زندگی است که بر پایه ی کنجکاوی، جست وجوگری، و توانایی سازگاری با تغییرات مستمر بنا شده است در این میان، نظام های آموزشی موظف اند تا بسترهایی را فراهم آورند که در آن، دانش آموزان نه فقط برای آزمون های کلاسی، بلکه برای مواجهه ی اثربخش با زندگی واقعی و چالش های آینده تربیت شوند آموزش ترکیبی Blended Learning ، که از تلفیق مزایای آموزش حضوری و آموزش مجازی به وجود آمده است، رویکردی نوین در آموزش و یادگیری است که می تواند پاسخ مناسبی به نیازهای متنوع نسل جدید دانش آموزان باشد این روش با بهره گیری هم زمان از تعامل انسانی در فضای فیزیکی و انعطاف پذیری و غنای منابع دیجیتال در بستر مجازی، فرصتی بی نظیر برای پرورش توانمندی هایی مانند خودتنظیمی، یادگیری مستقل، انگیزه درونی و مشارکت فعال فراهم می سازد چنین ویژگی هایی به صورت مستقیم با اصول یادگیری مادام العمر هم راستا هستند و می توانند بذر این نگرش را از سنین مدرسه در ذهن دانش آموزان بکارد این مقاله با رویکردی توصیفی–تحلیلی، و با بهره گیری از یافته های پژوهش های میدانی و مطالعات نظری، به بررسی اثربخشی آموزش ترکیبی در ارتقاء مولفه های کلیدی یادگیری مادام العمر در دانش آموزان دوره های مختلف تحصیلی می پردازد در این مسیر، شاخص هایی چون انگیزش درونی برای یادگیری، توانایی جست وجوی دانش به صورت مستقل، مهارت حل مسئله، مدیریت زمان، خودنظارتی و اشتیاق به رشد مداوم مورد بررسی قرار گرفته اند یافته های این پژوهش نشان می دهد که دانش آموزانی که در محیط های ترکیبی آموزش دیده اند، در مقایسه با همتایان خود در نظام های صرفا سنتی یا تماما مجازی، در زمینه ی پرورش ویژگی های مرتبط با یادگیری مادام العمر عملکرد بهتری داشته اند فضای مجازی امکان دسترسی سریع، یادگیری در زمان مناسب، و توسعه ی مهارت های فناوری را فراهم کرده و از سوی دیگر، کلاس حضوری موجب تقویت تعامل اجتماعی، یادگیری مبتنی بر مشاهده، و دریافت بازخورد فوری شده است این ترکیب، بستری غنی برای یادگیری معنادار و ماندگار فراهم کرده است نتایج تحقیق همچنین حاکی از آن است که موفقیت آموزش ترکیبی در تحقق اهداف یادگیری مادام العمر وابسته به عواملی چون طراحی دقیق آموزشی، توانمندسازی معلمان، انگیزش فردی دانش آموزان، دسترسی عادلانه به فناوری، و فرهنگ سازی در خانواده و مدرسه است بنابراین، برای گسترش اثربخش این الگو، سیاست گذاران آموزشی و برنامه ریزان درسی باید نگاه جامع تری به آموزش ترکیبی به عنوان رویکردی پایدار و بلندمدت داشته باشند، نه صرفا جایگزینی موقت در دوران بحران هایی همچون همه گیری کرونا در پایان، مقاله پیشنهادهایی برای بهبود کیفیت آموزش ترکیبی و بهره برداری بیشتر از آن در جهت تربیت نسل یادگیرنده مادام العمر ارائه می دهد این پیشنهادها مبتنی بر تجارب موفق بین المللی، یافته های پژوهش حاضر، و نیازهای بومی نظام آموزشی ایران طراحی شده اند آموزش ترکیبی، اگر به درستی پیاده سازی شود، می تواند نقطه ی عزیمت نظام آموزشی از حفظ محوری به سمت یادگیری عمیق و پایدار باشد و پلی میان مدرسه و واقعیت زندگی بسازد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

فاطمه داشاب

آموزگار،کارشناسی آموزش ابتدایی

ملیکا شیخ

دانشجو،کاردانی آموزش و پرورش

محمد درزاده شستانی

دانشجو،کاردانی آموزش و پرورش

فاطمه رعنایی

آموزگار دبیر،کارشناسی زمین شناسی

�اشاب، فاطمه و شیخ، ملیکا و درزاده شستانی، محمد و رعنایی، فاطمه،1403،بررسی اثربخشی آموزش ترکیبی (حضوری-مجازی) در پرورش یادگیری،اولین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش وپرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش وپرورش30 دی 1403 · ارومیه