پیوند انگیزه و یادگیری و آموزش در دانش آموزان

چکیده مقاله

انگیزه به عنوان یکی از بنیادی ترین عوامل شکل گیری و تداوم یادگیری، همواره مورد توجه اندیشمندان تعلیم و تربیت بوده است هنگامی که انگیزه در فرایند آموزش حضور پررنگ داشته باشد، یادگیری نه تنها عمیق تر و پایدارتر خواهد بود بلکه معنا و ارزش بیشتری برای دانش آموز پیدا می کند در واقع انگیزه، همان نیروی محرک درونی است که دانش آموز را به سمت جستجوگری، تجربه اندوزی، مشارکت و تلاش مداوم سوق می دهد و مسیر رشد شناختی، عاطفی و رفتاری او را هموار می سازد بدون وجود انگیزه، حتی بهترین شیوه های آموزشی و نوآورانه ترین محتواها نیز قادر نخواهند بود که ذهن دانش آموز را به شکل موثر درگیر سازند یا او را به سمت خودیادگیری سوق دهند در این میان، نقش معلم به عنوان تسهیل گر یادگیری بسیار برجسته است، زیرا او می تواند با بهره گیری از روش های فعال، زبان مناسب، تعامل سازنده، ایجاد فضایی امن و تشویق کننده و در نظر گرفتن نیازها و تفاوت های فردی دانش آموزان، انگیزه درونی را در آنان برانگیزد و آن را پایدار سازد یادگیری فرایندی پویا و چندبعدی است که در بستر تعامل انگیزه و آموزش معنا پیدا می کند هرچه انگیزه درونی و بیرونی دانش آموزان با کیفیت و شدت بیشتری شکل گیرد، درک و یادداری مفاهیم در آنان عمیق تر خواهد شد انگیزه درونی بیشتر از جنس علاقه، کنجکاوی و لذت از دانستن است، در حالی که انگیزه بیرونی ریشه در پاداش ها، تشویق ها، رقابت ها و انتظارات محیطی دارد اگرچه هر دو نوع انگیزه در یادگیری تاثیرگذارند، پژوهش ها نشان می دهد که انگیزه درونی نقش پایدارتر و موثرتری در رشد ذهنی و تحصیلی ایفا می کند از سوی دیگر، آموزش به مثابه پلی است که انگیزه را به یادگیری متصل می سازد آموزش اثربخش زمانی محقق می شود که معلم بتواند محتوای علمی را با نیازهای روان شناختی و اجتماعی دانش آموز پیوند دهد و به گونه ای طراحی کند که فرآیند یادگیری برای او جذاب، معنادار و هدفمند جلوه کند در چنین شرایطی، آموزش نه صرفا انتقال دانش بلکه فرایندی زنده و پویا است که هم رشد فردی و هم شکوفایی اجتماعی دانش آموز را در پی خواهد داشت همچنین، آموزش می تواند با تقویت اعتماد به نفس، ایجاد حس موفقیت، فراهم آوردن فرصت تجربه و تمرین، انگیزه دانش آموزان را ارتقا بخشد در مقابل، نبود انگیزه کافی در محیط آموزشی باعث افت تحصیلی، کاهش تمرکز، ضعف درک مفاهیم و بی علاقگی نسبت به یادگیری می شود بنابراین، بررسی و شناخت پیوند میان انگیزه و یادگیری و آموزش، ضرورتی انکارناپذیر برای نظام تعلیم و تربیت به شمار می رود در این مقاله تلاش شده است تا با رویکردی تحلیلی، نقش انگیزه در فرایند یادگیری دانش آموزان بررسی گردد و همچنین به نقش آموزش به عنوان ابزاری توانمند برای پرورش انگیزه پرداخته شود یافته های نظری و تجربی نشان می دهد که هنگامی که انگیزه و آموزش به صورت هم افزا عمل می کنند، یادگیری نه تنها به شکل فعال و پایدار رخ می دهد بلکه دانش آموزان به سوی خودباوری، خلاقیت و نوآوری سوق داده می شوند افزون بر این، پیوند میان انگیزه و آموزش، موجب می شود تا دانش آموزان نگرشی مثبت نسبت به مدرسه و محیط یادگیری پیدا کنند و آموزش را به مثابه فرصتی برای رشد فردی و اجتماعی تجربه نمایند به طور کلی می توان گفت انگیزه و آموزش دو عنصر جدایی ناپذیر هستند که تعامل آن ها ضامن تحقق یادگیری موثر و پایدار در دانش آموزان است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

ناهید ظهرابی

،دانشگاه پیام نور کرمان دانش آموخته کارشناسی ارشدرشته ریاضی

�هرابی، ناهید،1403،پیوند انگیزه و یادگیری و آموزش در دانش آموزان،اولین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش وپرورش،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی تحولات نوین در علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش وپرورش30 دی 1403 · ارومیه