مروری بر مبانی فلسفی لیبرالیسم و بررسی نقش آن در حکمرانی…

چکیده مقاله

لیبرالیسم به عنوان یک فلسفه سیاسی و اقتصادی، بر آزادی فردی، حقوق بشر، و بازار آزاد تاکید دارد این ایدئولوژی بر این باور است که افراد باید در زندگی شخصی و اقتصادی خود تا حد امکان آزاد باشند و دولت باید نقش محدودی در زندگی اجتماعی و اقتصادی بازی کند لیبرالیسم در دوره روشنگری در اروپا به عنوان پاسخی به اقتدارگرایی پدید آمد و فیلسوفانی مانند جان لاک، آدام اسمیت و جان استوارت میل در توسعه این ایدئولوژی نقش داشتند این فلسفه به ترویج دموکراسی های مدرن و انقلاب های بزرگی چون انقلاب فرانسه و انقلاب آمریکا کمک کرده است فلسفه لیبرالیسم اما در تلاقی با جوامع اعتقادی به ویژه اسلام گرا ها ناگزیر رختی متفاوت تر با آنچه که فلسفی ذاتی و اولیه او بوده به تن کرده و به نوعی لیبرالیسم اسلامی قلمداد میشود لیبرالیسم اسلامی نیز مفهومی است که به تلاش برای ترکیب عناصر لیبرالیسم سیاسی و اجتماعی با اصول و ارزش های اسلامی اشاره دارد این رویکرد به دنبال ارائه یک چارچوب فکری است که می تواند در جوامع اسلامی، ارزش های دموکراسی، حقوق بشر، و آزادی های فردی را با اعتقادات و قوانین اسلامی سازگار کند لیبرالیسم اسلامی معمولا تاکید دارد بر این که متون دینی مانند قرآن و حدیث باید به گونه ای تفسیر شوند که با نیازها و شرایط امروز همخوانی داشته باشند و بسیاری از طرفداران لیبرالیسم اسلامی بر این باورند که اصول اسلام با اصول جهانی حقوق بشر ناسازگاری ندارد و می توان این دو را با هم آشتی داد لیبرالیسم اسلامی حمایت از دموکراسی و مشارکت فعال شهروندان در فرآیندهای سیاسی را تشویق می کند و بر این باور است که حکومت ها باید پاسخگوی مردم باشند ما در این مقاله ضمن مرور مبانی اساسی و کلاسیک فلسفه لیرالیسم و تشریح دیدگاه مهمترین بنیان گذاران لیبرالیسم غربی، این فلسفه جهان شمول را از منظر حکمرانی اسلامی و با تحلیل مهمترین نظریه پردازان و اندیشمندان اسلام گرای ایرانی نیز مورد بررسی و اشتراکات و افتراقات آنها را مورد تحلیل قرار خواهیم داد