چکیده مقاله
مدرسه ابتدایی به عنوان نخستین و اثرگذارترین نهاد رسمی اجتماعی سازی، زمانی می تواند به نهادی پویا، یادگیرنده و جامعه محور تبدیل شود که مدیریت اجرایی آن از سطح اداره روزمره فراتر رفته و به سوی رهبری آموزشی هدفمند، مشارکتی و تحول آفرین حرکت کند در این میان، مدیریت اجرایی کارآمد نه صرفا به معنای سازمان دهی منابع، زمان و نیروی انسانی، بلکه به مفهوم ایجاد هماهنگی میان اهداف آموزشی، نیازهای روانی اجتماعی دانش آموزان، توانمندسازی معلمان، و پیوند موثر مدرسه با خانواده و محله است رهبری آموزشی نیز با تمرکز بر کیفیت یاددهی یادگیری، پایش مستمر فرایندهای آموزشی، حمایت از نوآوری های کلاسی، و تقویت فرهنگ همکاری، نقش تعیین کننده ای در ارتقای کارکردهای مدرسه ابتدایی دارد مدارس ابتدایی پویا و جامعه محور در شرایطی شکل می گیرند که مدیر مدرسه بتواند با بهره گیری از رویکردهای مشارکتی، تصمیم گیری مبتنی بر شواهد، تفویض مسئولیت، و ایجاد محیطی امن و انگیزشی، زمینه مشارکت فعال معلمان، دانش آموزان و اولیا را فراهم سازد چنین مدیریتی موجب می شود مدرسه از یک ساختار صرفا اداری و دستورمحور به یک محیط یادگیری زنده و اثرگذار در بستر جامعه تبدیل شود در این الگو، برنامه های آموزشی محدود به محتوای درسی نمی ماند، بلکه مهارت های زندگی، مسئولیت پذیری اجتماعی، کار گروهی، احترام متقابل، و مشارکت مدنی نیز در کانون توجه قرار می گیرد از سوی دیگر، رهبری آموزشی اثربخش می تواند با هدایت حرفه ای معلمان، طراحی اهداف روشن، حمایت از توسعه حرفه ای مستمر، و ایجاد بازخوردهای سازنده، کیفیت آموزشی را بهبود بخشد مدیرانی که خود را رهبر آموزشی می دانند، به جای تمرکز صرف بر کنترل و نظارت، بر یادگیری دانش آموزان، بهبود عملکرد معلمان، و اصلاح فرایندهای آموزشی تاکید می کنند این رویکرد در مدارس ابتدایی اهمیت بیشتری دارد، زیرا بنیان های نگرش، رفتار و عادات یادگیری در همین دوره شکل می گیرد در چنین فضایی، مدرسه می تواند ضمن حفظ انسجام درونی، به مرکز تعاملات اجتماعی، فرهنگی و تربیتی در محله و جامعه تبدیل شود مدرسه جامعه محور همچنین نیازمند ارتباط دوسویه با خانواده ها و نهادهای محلی است مدیر کارآمد با ایجاد کانال های ارتباطی منظم، جلب اعتماد والدین، استفاده از ظرفیت های اجتماعی محله، و مشارکت دادن ذی نفعان در برنامه های مدرسه، سرمایه اجتماعی را افزایش می دهد این امر نه تنها به حل مسائل آموزشی و تربیتی کمک می کند، بلکه حس تعلق، مسئولیت پذیری و همبستگی اجتماعی را نیز تقویت می نماید افزون بر این، در مدارس ابتدایی پویا توجه به فضای فیزیکی، زیباسازی محیط، ایمنی، بهداشت، و نشاط روانی دانش آموزان بخشی جدایی ناپذیر از مدیریت اجرایی و رهبری آموزشی محسوب می شود در مجموع، می توان گفت که مدیریت اجرایی کارآمد و رهبری آموزشی مکمل یکدیگرند و در صورت هم افزایی، زمینه ساز شکل گیری مدارس ابتدایی پویا، یادگیرنده، خلاق و جامعه محور خواهند بود چنین مدارسی قادرند ضمن ارتقای کیفیت یادگیری، نقش موثری در رشد همه جانبه کودکان، تقویت پیوند مدرسه و جامعه، و تربیت نسلی مسئول، مشارکت جو و توانمند ایفا کنند
کلیدواژهها
نویسندگان
شیوه ارجاع
فیضی، شهلا و علیزاده هولاسو، صحرا و حسن زاده آذر، سیران و مرادی، هلاله،1405،نقش مدیریت اجرایی کارآمد و رهبری آموزشی در ایجاد مدارس ابتدایی پویا و جامعه محور،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر
ارائهشده در
مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم26 اردیبهشت 1405 · بوشهر