رابطه راهبردهای تنظیم هیجان با خودکارآمدی تحصیلی در دانش آموزان دوره متوسطه اول و دوم شهرستان گلپایگان

چکیده مقاله

نوجوانی دوره ای است که با دگرگونی های عمیق جسمانی، شناختی و هیجانی همراه می شود و در آن دانش آموزان همزمان با فشارهای تحصیلی، فرایند شکل گیری هویت و انتظارات اجتماعی دست وپنجه نرم می کنند. در میان عوامل روان شناختی موثر بر سازگاری، سلامت روان و عملکرد تحصیلی نوجوانان، دو سازه تنظیم هیجان و خودکارآمدی تحصیلی جایگاه ویژه ای دارند. هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه راهبردهای تنظیم هیجان (بازسازی شناختی و سرکوب بیانی) با خودکارآمدی تحصیلی در دانش آموزان دوره متوسطه شهرستان گلپایگان بود. این پژوهش با طرح توصیفی-همبستگی انجام شد و جامعه آماری آن را کلیه دانش آموزان دختر و پسر دوره متوسطه اول و دوم شهرستان گلپایگان در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ تشکیل می دادند. با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای، نمونه ای ۳۷۳ نفره انتخاب شد که پس از پاک سازی داده ها، ۳۰۰ پرسشنامه معتبر وارد تحلیل نهایی شد. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه تنظیم هیجان گروس و جان (۲۰۰۳) و مقیاس خودکارآمدی تحصیلی جینکز و مورگان (۱۹۹۹) استفاده شد و تحلیل داده ها با آمار توصیفی، همبستگی پیرسون، رگرسیون ساده و چندگانه، آزمون t مستقل و تحلیل واریانس یک راهه در نرم افزار SPSS انجام گرفت. یافته ها همبستگی مثبت و معنادار بازسازی شناختی با خودکارآمدی تحصیلی (r = ۰.۴۲, p < ۰.۰۰۱) و همبستگی منفی و معنادار سرکوب هیجانی با این متغیر (r = -۰.۳۱, p < ۰.۰۰۱) را نشان داد؛ دو راهبرد تنظیم هیجان روی هم رفته ۲۵ درصد از واریانس خودکارآمدی تحصیلی را تبیین کردند (R² = ۰.۲۵, F(۲,۲۹۷) = ۴۹.۶۳, p < ۰.۰۰۱). همچنین دختران در مقایسه با پسران سرکوب کمتر و خودکارآمدی تحصیلی بالاتری گزارش کردند. بر پایه این یافته ها، تقویت راهبردهای سازگارانه تنظیم هیجان و به ویژه بازسازی شناختی می تواند یکی از مسیرهای موثر برای ارتقای باورهای خودکارآمدی تحصیلی دانش آموزان باشد.

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

مبینا کاشانیان

۱. کارشناسی روانشناسی، واحد گلپایگان، دانشگاه پیام نور، اصفهان، ایران

محمدمهدی کاشانیان

۲. کارشناسی ارشد روانشناسی مثبتگرا _ اسلامی ،دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد تهران مرکز ، تهران ،ایران

سارا مطلبی

۳. کارشناسی ارشد روانشناسی مثبتگرا _ اسلامی ،دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد تهران مرکز ، تهران ،ایران .

کاشانیان، مبینا و کاشانیان، محمدمهدی و مطلبی، سارا،1405،رابطه راهبردهای تنظیم هیجان با خودکارآمدی تحصیلی در دانش آموزان دوره متوسطه اول و دوم شهرستان گلپایگان،سی امین کنفرانس ملی روانشناسی علوم تربیتی و اجتماعی،بابل

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات سی امین کنفرانس ملی روانشناسی علوم تربیتی و اجتماعی29 مرداد 1405 · بابل