تاثیر حرکات اصلاحی بر بهبود ناهنجاری های قامتی (هایپرکایفوزیس و لوردوز کمری)

چکیده مقاله

ناهنجاری های قامتی از جمله هایپرکایفوزیس پشتی و لوردوز کمری از شایع ترین اختلالات اسکلتی–عضلانی در جوامع امروزی به شمار می روند و می توانند پیامدهای قابل توجهی از جمله دردهای مزمن، کاهش عملکرد حرکتی، محدودیت دامنه حرکتی، اختلالات تنفسی و حتی کاهش کیفیت زندگی را ایجاد کنند تغییرات سبک زندگی، افزایش رفتارهای کم تحرک، نشستن طولانی مدت، استفاده مفرط از تلفن همراه و رایانه، ضعف عضلات مرکزی و قامت ناصحیح از مهم ترین عوامل موثر در بروز این ناهنجاری ها تلقی می شوند در دهه های اخیر، افزایش آگاهی در مورد اهمیت ساختار قامت و نقش آن در سلامت عمومی، باعث رشد تحقیقات در زمینه طراحی و اثربخشی برنامه های تمرینات اصلاحی شده است؛ تمریناتی که با هدف اصلاح الگوهای حرکتی، تقویت عضلات ضعیف و کشش عضلات کوتاه شده تدوین می شوند و می توانند عملکرد اسکلتی–عضلانی را بهبود بخشند هایپرکایفوزیس، افزایش بیش از حد تحدب ستون فقرات پشتی است که معمولا با ضعف عضلات بین کتفی اسکاپولار ، کوتاهی عضلات سینه ای و کاهش ثبات کمربند شانه ای همراه است از سوی دیگر، لوردوز کمری به افزایش گودی کمر و تغییر در توزیع نیروهای وارده بر ستون فقرات کمری اشاره دارد؛ اختلالی که اغلب در نتیجه کوتاهی عضله پسواس، سفتی عضلات راست کننده ستون فقرات کمری، ضعف عضلات شکمی و ضعف عضلات سرینی ایجاد می شود این دو ناهنجاری، اگرچه در ظاهر متفاوت اند، اما در اصل بخشی از زنجیره حرکتی معیوب مشترکی هستند که در صورت اصلاح نشدن، می توانند منجر به جبران سازی های حرکتی، دردهای مزمن و آسیب های ثانویه در سایر مفاصل شوند حرکات اصلاحی، که ماهیت آن ها بر اساس اصول تمرین درمانی، اصلاح الگوهای حرکتی، تقویت عضلات تثبیت کننده و بهبود تراز بدنی است، در سال های اخیر به عنوان یک مداخله موثر برای بهبود ناهنجاری های قامتی در نوجوانان، بزرگسالان، ورزشکاران و حتی افراد کم تحرک بررسی شده اند رویکردهای جدید در تمرینات اصلاحی، به جای تمرکز صرف بر تقویت یا کشش یک عضله خاص، بر سیستم های حرکتی یکپارچه، کنترل عصبی–عضلانی، ثبات مرکزی و هماهنگی عضلات در زنجیره حرکتی تاکید دارند عملکرد صحیح عضلات مرکزی Core و بهبود ثبات ستون فقرات نقش کلیدی در اصلاح هر دو ناهنجاری هایپرکایفوزیس و لوردوز کمری ایفا می کنند بررسی پژوهش های متعدد نشان می دهد که یک برنامه تمرینی اصلاحی ساختارمند شامل تقویت عضلات بین کتفی، عضلات عمقی شکم، عضلات سرینی، و همزمان کشش عضلات سینه ای، پسواس، ایلیوپسواس و راست کننده های کمری، می تواند موجب کاهش زاویه کایفوز پشتی و بهبود قوس کمری شود همچنین تمریناتی که بر کنترل حرکات تنه، ثبات مرکزی و اصلاح الگوهای نشستن و ایستادن تمرکز دارند، نقش مهمی در حفظ اصلاحات ایجادشده دارند یافته های الکترومایوگرافی EMG نیز نشان داده اند که پس از اجرای تمرینات اصلاحی، فعالیت عضلات تثبیت کننده ستون فقرات افزایش یافته و الگوهای حرکتی به سمت الگوهای بیومکانیکی صحیح تر حرکت می کنند مطالعات طولی در این حوزه گزارش کرده اند که اجرای برنامه های تمرینی اصلاحی به مدت ۸ تا ۱۲ هفته، با شدت و حجم مناسب، می تواند باعث کاهش معنی دار میزان کایفوز پشتی بین ۵ تا ۱۵ درجه و کاهش گودی کمر بین ۳ تا ۱۰ درجه گردد در کنار این اصلاحات ساختاری، افراد بهبودهایی در قدرت عضلات مرکزی، تعادل، هماهنگی حرکتی، کاهش دردهای کمری و پشتی، بهبود الگوی تنفس و افزایش کیفیت زندگی را تجربه کرده اند برخی پژوهش ها نیز تاکید کرده اند که تداوم تمرینات و تمرکز بر اصلاح عادات حرکتی روزانه، به اندازه خود تمرینات اصلاحی اهمیت دارد و عدم تداوم ممکن است منجر به برگشت تدریجی ناهنجاری شود با توجه به اهمیت قامت صحیح در سلامت اسکلتی–عضلانی و پیشگیری از دردهای مزمن، نتایج جمع بندی شده پژوهش ها نشان می دهد که حرکات اصلاحی یکی از موثرترین مداخلات غیرتهاجمی برای بهبود هایپرکایفوزیس و لوردوز کمری محسوب می شوند این تمرینات با ایجاد تعادل بین انعطاف پذیری و قدرت عضلات کلیدی، بهبود کنترل حرکتی و اصلاح الگوهای نادرست، می توانند به صورت پایدار موجب بهبود ساختار قامتی افراد شوند از این رو، طراحی برنامه های تمرینی علمی، تدریجی و فردمحور توسط متخصصان علوم ورزشی، فیزیوتراپی و تمرین درمانی می تواند نقش مهمی در ارتقای کیفیت زندگی و پیشگیری از اختلالات اسکلتی–عضلانی ایفا کند این مقاله با هدف بررسی تاثیرات حرکات اصلاحی بر بهبود ناهنجاری های رایج قامتی، به ویژه هایپرکایفوزیس و لوردوز کمری، به تحلیل مبانی نظری و شواهد تجربی در این حوزه می پردازد و با تبیین مکانیسم های بیومکانیکی و عصبی–عضلانی موثر، به ارائه چارچوبی علمی برای طراحی برنامه های تمرینات اصلاحی خواهد پرداخت

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

پریا عسگری

کارشناسی ارشد آسیب شناسی و حرکات اصلاحی

سحر آدیگوزلی

کارشناسی ارشد رشته آسیب شناسی و حرکات اصلاحی ورزشی ، دانشگاه غیردولتی رجا قزوین

فاطمه غیاثوند

کارشناسی ارشد فیزیولوژی

پرسا حجازی

کارشناسی تربیت بدنی

�دیگوزلی، سحر،1404،تاثیر حرکات اصلاحی بر بهبود ناهنجاری های قامتی (هایپرکایفوزیس و لوردوز کمری)،اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم12 آذر 1404 · بوشهر