بازنمایی هویت فرهنگی در ادبیات داستانی کودک

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با عنوان «بازنمایی هویت فرهنگی در ادبیات داستانی کودک» با هدف بررسی روندهای اخیر در نحوه ی بازنمایی فرهنگ، زبان و عاملیت کودک در متون ادبی دهه ی اخیر انجام شد این مطالعه به روش مرور نظام مند و با بهره گیری از تحلیل مضمون براون و کلارک طراحی و اجرا گردید و ده مقاله ی علمی معتبر از منابع فارسی ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ و انگلیسی ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ مورد تحلیل قرار گرفتند داده ها در سه محور اصلی شامل زبان و سبک روایت، نمادها و فضاهای فرهنگی، و نقش کودک به عنوان کنشگر فرهنگی طبقه بندی و بررسی شدند نتایج نشان دادند که بازنمایی هویت فرهنگی در ادبیات کودک از بازتولید صرف عناصر ملی به سوی بازآفرینی چندفرهنگی و مشارکتی تغییر یافته بود در این فرایند، زبان بومی و نشانه های محلی به عنوان ابزارهایی برای تقویت احساس تعلق فرهنگی به کار رفته بودند صادقی، ۱۴۰۳؛ ,Liu ۲۰۲۰ و داستان های دیجیتال و چندرسانه ای با تغییر موقعیت کودک از مخاطب منفعل به مشارکت کننده ی فعال، الگوی تازه ای از «بازنمایی مشارکتی» را ایجاد کرده بودند همتی و رضایی، ۱۴۰۱؛, Lopez ۲۰۲۴ همچنین مشخص شد که آثار فارسی بیشتر بر پیوند زبان مادری و هویت ملی تاکید داشته اند، در حالی که متون بین المللی بر تعامل فرهنگی، تنوع روایی و خلق معنا از رهگذر گفت وگو میان فرهنگ ها تمرکز کرده بودند ,Harper & Mitchell ۲۰۲۲؛ نظری، ۱۴۰۲ در مجموع، پژوهش نشان داد که ادبیات کودک در دهه ی اخیر به بستری برای بازتعریف «هویت سیال» تبدیل شده بود؛ هویتی که از طریق زبان، روایت و تجربه ی فرهنگی توسط کودک بازسازی می شد بر این اساس، پیشنهاد شد تا رویکردهای آینده ی ادبیات کودک بر تلفیق وفاداری فرهنگی با خلاقیت زبانی و بینافرهنگی تمرکز یابند تا ادبیات به عرصه ای پویا برای گسترش گفت وگوی فرهنگی و خودآفرینی کودک بدل شود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

مژده ماهفر

دکترای علوم تربیتی،گرایش برنامه ریزی درسی،مدرس دانشگاه

رویا درویشی

دانشجوی کارشناسی ارشد علوم تربیتی، موسسه غیرانتفاعی صفاهان اصفهان

الهام رستمی

دانشجوی کارشناسی ارشد علوم تربیتی، موسسه غیرانتفاعی صفاهان اصفهان

ماهفر، مژده و درویشی، رویا و رستمی، الهام،1404،بازنمایی هویت فرهنگی در ادبیات داستانی کودک،ششمین کنفرانس بین المللی تحقیقات نوین در آموزش و پرورش،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات ششمین کنفرانس بین المللی تحقیقات نوین در آموزش و پرورش30 بهمن 1404 · تهران