زمینه های تاریخی، فرهنگی و سیاسی پیشگامی همدان در انقلاب مشروطیت ایران

چکیده مقاله

شهر همدان از دیر باز در کانون توجه کارگزاران حکومتی ایران قرار داشته است و به دلیل جایگاه تاریخی و نقش مواصلاتی خود از رویدادهای مهم داخلی و خارجی بسیار تاثیر پذیرفته است، به طوریکه به ندرت مشاهده می شود که یک واقعه سیاسی و یا اجتماعی و فرهنگی در ادوار گوناگون تاریخی به همدان سرایت نکرده باشد و آثار آن بر این شهر مترتب نشده باشد از این رو، در رخدادهای تاریخ معاصر ایران و بویژه وقایع مربوط به انقلاب مشروطه نیز شهر همدان به دلیل جایگاه تاریخی و سیاسی و فرهنگی خود در آغاز تاریخ مدرن کشور، پیشگام دیگر شهرهای ایران شد و با تاسیس مجلس فواید عمومی، نقش اساسی و ممتازی را در این مسیر ایفاء نمود پرسش اصلی مقاله حاضر، پرداختن به علل و عوامل ذهنی و عینی این پیشتازی می باشد در این پژوهش سعی شده با روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای و روزنامه ها و اسناد و شواهد مربوطه و نیز با تکیه بر نقش برجسته و مستمر تاریخی همدان، دلایل این پیشگامی در آستانه نهضت مشروطه خواهی ایرانیان، تبیین گردد یافته های تحقیق چهار عامل عمده را سبب طلایه داری شهر همدان در انقلاب مشروطه معرفی می نماید: نخست جایگاه و اهمیت تاریخی و فرهنگی آن از گذشته دور، دوم، تاسیس مدارس و انجمن های فرهنگی و ادبی که تحول و دگرگونی در اذهان عمومی را باعث شد، سوم، تاثیر حکمرانان آزادیخواه و فرهنگ دوست و روشن اندیشی امثال ظهیر الدوله که همواره همراه و همگام آزادیخواهان همدان بودند چهارم، علما و نو اندیشان دینی و در راس آنان شیخ محمد باقر بهاری که با نوشتن رساله ای ضدا للخطا به دفاع از مشروطه خواهی پرداخت و دیگر روحانیون آزادیخواه همدان نیز وی را در این مسیر همراهی نمودند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

علیرضا علی صوفی

�لی صوفی، علیرضا،1404،زمینه های تاریخی، فرهنگی و سیاسی پیشگامی همدان در انقلاب مشروطیت ایران،اولین همایش ملی ارزش های تمدنی ایرانی اسلامی،همدان

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی و جشنواره ملی اقدام پژوهی در مدارس18 بهمن 1404 · مسجد سلیمان