«چگونه توانستم با تلفیق هوش مصنوعی و آموزش مهارت محور، خلاقیت و کیفیت طراحی لباس هنرجویان پایه دوازدهم رشته طراحی و دوخت را بهبود بخشم؟»

چکیده مقاله

این کنش پژوهی با هدف بهبود خلاقیت، ارتقای کیفیت طراحی لباس و افزایش توانمندی های عملی هنرجویان پایه دوازدهم رشته طراحی و دوخت در هنرستان قائمیه ناحیه ۲ شهرکرد در سال تحصیلی ۱۴۰۵ ۱۴۰۴ انجام شد مسئله اصلی این بود که بخش قابل توجهی از هنرجویان، با وجود برخورداری از دانش اولیه در زمینه طراحی و دوخت، در فرایند ایده پردازی، نوآوری در طراحی، ترکیب رنگ، ترسیم مدل های جدید و تبدیل ایده ذهنی به طرح کاربردی با ضعف مواجه بودند بررسی های اولیه نشان داد که آموزش سنتی، اتکای بیش از حد به الگوهای تکراری، محدود بودن تجربه های خلاقانه، کمبود انگیزه برای آزمودن طرح های جدید و ناآشنایی با ظرفیت های فناورانه نوین از عوامل موثر در شکل گیری این وضعیت بوده است پژوهش حاضر در بستر واقعی کلاس و با مشارکت ۳۰ نفر از هنرجویان پایه دوازدهم طراحی و دوخت اجرا شد پژوهشگر، اعظم علیان، با ۲۸ سال سابقه خدمت، با مشاهده مستقیم، بررسی نمونه کارها، گفت وگو با هنرجویان، تحلیل عملکرد کلاسی و ارزیابی طرح های اولیه، تلاش کرد ابعاد مختلف مسئله را شناسایی کند یافته های آغازین نشان داد که اغلب هنرجویان در طراحی لباس بیشتر به بازتولید الگوهای آماده تمایل دارند تا خلق ایده های تازه همچنین بسیاری از آنان در ارائه طرح های متناسب با نیاز بازار، هماهنگی اجزای لباس و استفاده هدفمند از عناصر بصری مانند خط، فرم، بافت و رنگ با چالش روبه رو بودند برای حل این مسئله، مجموعه ای از راهکارهای آموزشی بر پایه تلفیق هوش مصنوعی و آموزش مهارت محور طراحی و اجرا شد در این مسیر، از ابزارهای هوش مصنوعی به عنوان محرک ایده پردازی، منبع الهام بصری، وسیله ای برای مشاهده تنوع سبک ها و بستری برای تحلیل و اصلاح طرح ها استفاده شد هم زمان، آموزش مهارت محور با تاکید بر تمرین عملی، طراحی پروژه محور، کارگاه های ایده سازی، تحلیل نمونه های موفق، طراحی مرحله به مرحله، بازخورد مستمر و اصلاح تدریجی آثار در کلاس پیاده سازی شد هنرجویان یاد گرفتند که چگونه از هوش مصنوعی نه برای کپی برداری، بلکه برای گسترش دامنه تخیل، کشف ترکیب های نو، مشاهده روندهای جدید طراحی لباس و تبدیل ایده های پراکنده به طرح های قابل اجرا بهره ببرند در فرایند اجرا، ابتدا سطح موجود خلاقیت و کیفیت طراحی هنرجویان از طریق بررسی نمونه کارهای پیشین سنجیده شد سپس جلسات آموزشی با محورهای آشنایی با کاربردهای هوش مصنوعی در طراحی لباس، مهارت ایده پردازی، طراحی بر اساس نیاز مخاطب، انتخاب رنگ و فرم، و ارائه طرح نهایی برگزار گردید فعالیت ها به گونه ای تنظیم شد که هر هنرجو بتواند از مرحله مشاهده و الهام گیری تا مرحله طراحی، اصلاح و ارائه اثر، نقش فعال و خلاقانه ای ایفا کند همچنین از روش ارزشیابی تکوینی، پوشه کار، نمایش آثار و مقایسه طرح های قبل و بعد از مداخله برای سنجش تغییرات استفاده شد نتایج این کنش پژوهی نشان داد که تلفیق هوش مصنوعی با آموزش مهارت محور تاثیر محسوسی بر بهبود خلاقیت هنرجویان و افزایش کیفیت طراحی لباس آنان داشته است پس از اجرای مداخله، هنرجویان توانستند ایده های متنوع تر و نوآورانه تری ارائه دهند، در ترسیم جزئیات لباس دقت بیشتری نشان دهند، از ترکیب رنگ ها و عناصر طراحی آگاهانه تر استفاده کنند و طرح هایی کاربردی تر، زیباتر و متناسب تر با نیازهای آموزشی و حرفه ای خلق نمایند همچنین اعتماد به نفس هنرجویان در ارائه آثار، مشارکت آنان در فعالیت های کلاسی و انگیزه شان برای یادگیری و تجربه ورزی افزایش یافت مقایسه نمونه کارهای پیش آزمون و پس آزمون نیز نشان داد که کیفیت بصری، انسجام طراحی و قدرت ایده پردازی در اغلب هنرجویان رشد قابل توجهی پیدا کرده است یافته ها همچنین آشکار ساخت که استفاده هدایت شده و هدفمند از هوش مصنوعی در هنرآموزی، اگر با نظارت معلم، تمرین عملی و تقویت تفکر خلاق همراه باشد، می تواند به عنوان یک ابزار نوآورانه و مکمل در آموزش رشته طراحی و دوخت نقش آفرینی کند در واقع، هوش مصنوعی زمانی بیشترین اثربخشی را دارد که جایگزین ذهن خلاق هنرجو نشود، بلکه به عنوان ابزاری برای غنی سازی فرایند یادگیری، توسعه نگاه هنری و تسهیل ایده سازی مورد استفاده قرار گیرد در جمع بندی می توان گفت که این کنش پژوهی تجربه ای موفق در بهره گیری از فناوری های نوین برای ارتقای کیفیت آموزش هنرستانی بود و نشان داد که آموزش طراحی لباس، زمانی اثربخش تر خواهد بود که از حالت صرفا انتقال دانش خارج شده و به سمت آموزش فعال، مهارت محور، خلاقانه و فناورانه حرکت کند بر این اساس، پیشنهاد می شود هنرآموزان رشته طراحی و دوخت با برنامه ریزی هدفمند، استفاده تدریجی و تربیتی از ابزارهای هوش مصنوعی را در کنار روش های کارگاهی و پروژه محور در فرایند تدریس خود به کار گیرند تا زمینه رشد خلاقیت، نوآوری و آمادگی حرفه ای هنرجویان بیش از پیش فراهم شود

نویسندگان

اعظم علیان

مدرسه محل خدمت: هنرستان قائمیه ناحیه ۲ شهرکرد مقطع تحصیلی: متوسطه دوم

�لیان، اعظم،1404،«چگونه توانستم با تلفیق هوش مصنوعی و آموزش مهارت محور، خلاقیت و کیفیت طراحی لباس هنرجویان پایه دوازدهم رشته طراحی و دوخت را بهبود بخشم؟»،اولین همایش بین المللی و جشنواره ملی اقدام پژوهی در مدارس،مسجد سلیمان

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات بیست و سومین کنفرانس بین المللی حقوق و علوم قضایی17 بهمن 1404 · مسجد سلیمان