چکیده مقاله
هدف این کنش پژوهی مدرسه محور، ارتقای آگاهی، نگرش و مهارت های مقابله ای دانش آموزان متوسطه اول نسبت به آسیب های اجتماعی رایج در سنین نوجوانی و افزایش توان تصمیم گیری ایمن در موقعیت های پرخطر بود مسئله از مشاهده های میدانی معاونت مدرسه، گفت وگو با دبیران و گزارش های انضباطی/تربیتی استخراج شد؛ نشانه های مسئله شامل برداشت های نادرست درباره برخی رفتارهای پرخطر، ضعف مهارت «نه گفتن»، و ناتوانی در تشخیص موقعیت های آسیب زا در فضای واقعی و مجازی بود پژوهش با رویکرد کنش پژوهی چرخه ای در مدرسه جهاد مسجدسلیمان و بر روی یک کلاس ۳۵ نفره از میان ۱۴۵ دانش آموز اجرا شد ابزارهای گردآوری داده شامل پرسشنامه محقق ساخته پیش آزمون/پس آزمون، چک لیست مشاهده رفتاری، مصاحبه کوتاه با دانش آموزان و دبیران، و تحلیل بازخوردهای فعالیت های کلاسی بود برای مداخله، بسته ای آموزشی تربیتی با تاکید بر یادگیری فعال طراحی شد که عناصر اصلی آن عبارت بود از: جلسات گفت وگوی هدایت شده، سناریونویسی و ایفای نقش برای تمرین مهارت های زندگی نه گفتن، مدیریت هیجان، حل مسئله ، کارگاه سواد رسانه ای و امنیت در فضای مجازی، پوستر/اینفوگرافی دانش آموزمحور، جعبه سوالات ناشناس، و تشکیل گروه همیاران دانش آموزی به منظور افزایش اثرگذاری، برنامه به صورت مرحله ای در چند هفته اجرا و در هر مرحله بر اساس بازخوردها اصلاح شد بازطراحی فعالیت ها، ساده سازی محتوا، افزایش مشارکت گروهی و توجه به تفاوت های فردی یافته های اقدام پژوهی نشان داد پس از اجرای مداخله، سطح آگاهی دانش آموزان از انواع آسیب های اجتماعی و پیامدهای آن افزایش یافت و در سطح رفتاری نیز مشارکت در گفت وگوهای تربیتی، توان بیان مرزهای شخصی، و مهارت تشخیص موقعیت های پرخطر بهبود پیدا کرد همچنین جعبه سوالات ناشناس و ایفای نقش، به عنوان دو راهبرد کلیدی، موجب کاهش خجالت و افزایش بیان مسائل واقعی شد جمع بندی نتایج بیانگر آن است که آموزش ترکیبی کلاس محور فعالیت محور مشارکت دانش آموزی همراه با پیگیری تربیتی مدرسه می تواند به صورت عملی، آشنایی نوجوانان با آسیب های اجتماعی و راهکارهای مقابله را تقویت کند در پایان، پیشنهاد می شود این بسته با مشارکت خانواده ها، مشاور مدرسه و استمرار دوره ای در پایه های هفتم تا نهم اجرا و به عنوان برنامه پیشگیرانه مدرسه نهادینه شود
نویسندگان
شیوه ارجاع
�اجتی نسب، کوکب،1404،چگونه توانستم دانش آموزان را با آسیب های اجتماعی و راهکارهای مقابله با آن آشنا کنم؟،اولین همایش بین المللی و جشنواره ملی اقدام پژوهی در مدارس،مسجد سلیمان
ارائهشده در
مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی و جشنواره ملی اقدام پژوهی در مدارس18 بهمن 1404 · مسجد سلیمان