چگونه توانستم با استفاده از ورزش های گروهی، روحیه همکاری و تعامل دانش آموزان متوسطه را بهبود بخشم؟

چکیده مقاله

این اقدام پژوهی با هدف بهبود روحیه همکاری، تعامل اجتماعی، مسئولیت پذیری گروهی و مشارکت فعال دانش آموزان پایه دوازدهم متوسطه دوم در درس تربیت بدنی انجام شد مسئله اصلی پژوهش از مشاهده رفتارهای فردگرایانه، کاهش ارتباط موثر بین برخی دانش آموزان، ضعف در پذیرش نقش های گروهی، کم رنگ بودن حس همدلی و مشارکت محدود در فعالیت های جمعی کلاس ورزش شکل گرفت با توجه به نقش مهم ورزش های گروهی در رشد مهارت های اجتماعی، افزایش اعتمادبه نفس، تقویت ارتباط کلامی و غیرکلامی و ایجاد حس تعلق به گروه، تلاش شد از ظرفیت فعالیت های ورزشی هدفمند برای اصلاح و بهبود این وضعیت استفاده شود جامعه مورد بررسی در این اقدام پژوهی، دانش آموزان پایه دوازدهم مدرسه سمیه در استان البرز، ناحیه دو کرج و فردیس بود که در سال تحصیلی ۱۴۰۵ ۱۴۰۴ مشغول به تحصیل بودند تعداد دانش آموزان کلاس ۲۰ نفر و تعداد کل دانش آموزان مدرسه ۴۰۰ نفر بود پژوهشگر، رقیه شیرجنگ، دبیر ورزش با ۱۳ سال سابقه خدمت، پس از مشاهده اولیه کلاس و بررسی رفتارهای دانش آموزان در فعالیت های ورزشی، دریافت که بخشی از دانش آموزان در انجام فعالیت های گروهی تمایل کمتری به همکاری دارند و گاهی در اجرای بازی های تیمی، اختلاف نظر، کناره گیری، بی توجهی به نقش دیگران و ضعف در هماهنگی گروهی دیده می شود برای شناسایی دقیق تر مسئله، از روش هایی مانند مشاهده مستقیم رفتار دانش آموزان در زنگ ورزش، گفت وگوی غیررسمی با دانش آموزان، بررسی میزان مشارکت آنان در بازی های تیمی، ثبت رفتارهای کلاسی و تحلیل واکنش های آنان هنگام برد و باخت استفاده شد نتایج بررسی اولیه نشان داد که برخی دانش آموزان به دلیل ترس از اشتباه، کمبود اعتمادبه نفس، رقابت ناسالم، نداشتن تجربه کافی در کار گروهی و ضعف در مهارت گفت وگو، کمتر در فعالیت های جمعی شرکت می کنند یا همکاری موثری با هم گروهی های خود ندارند بر همین اساس، راهکار اصلی پژوهش بر طراحی و اجرای برنامه ای منظم از ورزش های گروهی و بازی های مشارکتی متمرکز شد در این برنامه، فعالیت هایی مانند والیبال، بسکتبال، هندبال، فوتسال، بازی های امدادی، مسابقات گروهی کم برخورد، تمرین های دونفره و چندنفره، تقسیم نقش در تیم، انتخاب سرگروه چرخشی، تشویق رفتارهای حمایتی و گفت وگوی کوتاه پس از هر فعالیت اجرا شد در اجرای این راهکار، تلاش شد نتیجه مسابقه تنها معیار موفقیت نباشد، بلکه همکاری، احترام به هم تیمی، رعایت نوبت، کمک به دانش آموزان ضعیف تر، پذیرش قانون، مدیریت هیجان و توانایی حل اختلاف نیز مورد توجه قرار گیرد در طول اجرای اقدام، دانش آموزان به گروه های کوچک و متغیر تقسیم شدند تا فرصت تعامل با افراد مختلف کلاس را پیدا کنند همچنین برای جلوگیری از شکل گیری گروه های ثابت و انحصاری، ترکیب تیم ها در جلسات مختلف تغییر کرد نقش هایی مانند سرگروه، هماهنگ کننده، داور دانش آموزی، مسئول گرم کردن، مسئول تشویق و مسئول نظم گروهی بین دانش آموزان توزیع شد تا هر فرد تجربه پذیرش مسئولیت و مشارکت فعال را به دست آورد این شیوه باعث شد دانش آموزان به تدریج درک کنند که موفقیت تیمی وابسته به عملکرد همه اعضا است و همکاری، گفت وگو و حمایت متقابل نقش مهمی در رسیدن به هدف مشترک دارد یافته های حاصل از اجرای راهکار نشان داد که استفاده هدفمند از ورزش های گروهی توانست به شکل محسوسی روحیه همکاری و تعامل دانش آموزان را بهبود بخشد دانش آموزانی که در ابتدا تمایل کمی به مشارکت داشتند، به تدریج در فعالیت ها فعال تر شدند میزان گفت وگوهای مثبت بین اعضای گروه افزایش یافت، رفتارهای حمایتی بیشتر مشاهده شد و دانش آموزان در زمان بروز اختلاف، بهتر از قبل به گفت وگو و پذیرش نظر دیگران روی آوردند همچنین فضای کلاس ورزش از حالت رقابت صرف به سمت مشارکت، همدلی و تلاش جمعی حرکت کرد از دیگر نتایج این اقدام پژوهی می توان به افزایش اعتمادبه نفس دانش آموزان کم تحرک تر، کاهش کناره گیری در فعالیت های تیمی، تقویت مسئولیت پذیری، بهبود نظم گروهی، افزایش احترام متقابل، پذیرش تفاوت های فردی و تقویت مهارت های ارتباطی اشاره کرد دانش آموزان یاد گرفتند که در فعالیت های ورزشی تنها توانایی جسمانی اهمیت ندارد، بلکه روحیه همکاری، هماهنگی، تشویق دیگران، رعایت انصاف و کمک به هم گروهی ها نیز از عوامل اصلی موفقیت هستند در پایان می توان نتیجه گرفت که ورزش های گروهی، اگر با برنامه ریزی آموزشی، هدف تربیتی و مدیریت صحیح دبیر ورزش همراه شوند، ابزار موثری برای تقویت تعامل اجتماعی و روحیه همکاری در میان دانش آموزان متوسطه هستند این اقدام پژوهی نشان داد که درس تربیت بدنی می تواند فراتر از رشد جسمانی عمل کند و زمینه ای مناسب برای پرورش مهارت های اجتماعی، اخلاقی و رفتاری دانش آموزان فراهم سازد بنابراین پیشنهاد می شود دبیران ورزش در طراحی برنامه های کلاسی خود، علاوه بر آموزش مهارت های حرکتی، به اهدافی مانند مشارکت گروهی، مسئولیت پذیری، همدلی، ارتباط موثر و حل مسئله جمعی نیز توجه ویژه داشته باشند

نویسندگان

رقیه شیرجنگ

آموزش و پرورش استان البرز، ناحیه دو کرج و فردیس مدرسه: سمیه

�یرجنگ، رقیه،1404،چگونه توانستم با استفاده از ورزش های گروهی، روحیه همکاری و تعامل دانش آموزان متوسطه را بهبود بخشم؟،اولین همایش بین المللی و جشنواره ملی اقدام پژوهی در مدارس،مسجد سلیمان

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی و جشنواره ملی اقدام پژوهی در مدارس18 بهمن 1404 · مسجد سلیمان