چکیده مقاله
یکی از چالش های مهم در محیط های آموزشی، ضعف برخی دانش آموزان در مهارت های ارتباطی، مدیریت هیجان ها و پذیرش مسئولیت های فردی و اجتماعی است تجربه های آموزشی نشان می دهد که بسیاری از دانش آموزان، علی رغم توانایی های شناختی مناسب، در تعاملات بین فردی، کنترل هیجانات، همدلی با دیگران و تصمیم گیری مسئولانه با دشواری هایی مواجه اند؛ مسئله ای که می تواند بر کیفیت یادگیری، روابط اجتماعی و آمادگی آنان برای ورود به زندگی آینده تاثیر بگذارد بر همین اساس، هدف از این اقدام پژوهی بررسی این پرسش بود که چگونه می توان با تقویت هوش هیجانی و ارتقای سواد عاطفی، نگرش دانش آموزان را نسبت به روابط بین فردی و مسئولیت پذیری در آینده بهبود بخشید این پژوهش به روش اقدام پژوهی و در محیط واقعی کلاس درس در هنرستان امام جواد ع و مدرسه متوسطه اول ناصرخسرو شهرستان اندیکا اجرا شد جامعه مورد مطالعه شامل گروهی از دانش آموزان پایه تحصیلی در این مدارس بود که در ابتدای سال تحصیلی نشانه هایی از ضعف در تعاملات اجتماعی، بروز هیجان های کنترل نشده، و عدم تمایل به پذیرش مسئولیت های فردی و گروهی از خود نشان می دادند برای شناسایی دقیق مسئله از روش هایی مانند مشاهده مستقیم، گفت وگو با دانش آموزان، همکاران آموزشی و اولیا، بررسی رفتارهای کلاسی و تحلیل موقعیت های تعاملی استفاده شد پس از تحلیل داده های اولیه، مجموعه ای از راهکارهای آموزشی و تربیتی با تمرکز بر تقویت مولفه های هوش هیجانی طراحی و اجرا گردید این راهکارها شامل آموزش مهارت های خودآگاهی هیجانی، تمرین همدلی و درک احساسات دیگران، استفاده از فعالیت های گروهی هدفمند، بحث های کلاسی درباره موقعیت های واقعی زندگی، بازی های نقش آفرینی، تشویق به بیان احساسات به شیوه مناسب، و ایجاد فرصت هایی برای پذیرش مسئولیت های کوچک در محیط کلاس بود همچنین تلاش شد فضای کلاس به محیطی امن و حمایتی تبدیل شود تا دانش آموزان بتوانند بدون ترس از قضاوت، دیدگاه ها و احساسات خود را بیان کنند نتایج حاصل از اجرای این اقدامات نشان داد که تقویت تدریجی مهارت های هیجانی و عاطفی می تواند به شکل قابل توجهی بر کیفیت روابط بین فردی دانش آموزان اثر بگذارد پس از اجرای برنامه ها، میزان مشارکت دانش آموزان در فعالیت های گروهی افزایش یافت، تعارض های کلاسی کاهش پیدا کرد، و دانش آموزان در مواجهه با مسائل و مسئولیت های درسی و اجتماعی رفتار مسئولانه تری از خود نشان دادند علاوه بر این، شواهد رفتاری نشان داد که دانش آموزان درک بهتری از احساسات خود و دیگران پیدا کرده و در تعامل با همکلاسی ها از مهارت های ارتباطی موثرتری استفاده می کنند یافته های این اقدام پژوهی نشان می دهد که توجه هدفمند به آموزش هوش هیجانی و سواد عاطفی در محیط مدرسه می تواند به عنوان یکی از راهبردهای موثر در بهبود روابط انسانی، افزایش حس مسئولیت پذیری و آماده سازی دانش آموزان برای زندگی اجتماعی آینده مورد استفاده قرار گیرد ایجاد فرصت های یادگیری مبتنی بر تجربه، تعامل و گفت وگوی عاطفی در کلاس درس، نقش مهمی در شکل گیری نگرش مثبت دانش آموزان نسبت به خود، دیگران و جامعه ایفا می کند از این رو پیشنهاد می شود برنامه های تربیتی مدارس بیش از پیش به تقویت مهارت های هیجانی و اجتماعی دانش آموزان توجه داشته باشند
نویسندگان
شیوه ارجاع
�سدپور، حامد،1404،چگونه توانستم با پرورش هوش هیجانی و سواد عاطفی، نگاه دانش آموزان پایه تحصیلی را نسبت به روابط بین فردی و آمادگی برای مسئولیت پذیری در آینده بهبود بخشم؟،اولین همایش بین المللی و جشنواره ملی اقدام پژوهی در مدارس،مسجد سلیمان
ارائهشده در
مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی و جشنواره ملی اقدام پژوهی در مدارس18 بهمن 1404 · مسجد سلیمان