چکیده مقاله
در دوره حساس نوجوانی و مقطع متوسطه اول، دانش آموزان به دلیل ویژگی های بلوغ و کنجکاوی های ذاتی، بیش از هر زمان دیگری در معرض چالش ها و آسیب های اجتماعی نوپدید قرار دارند اینجانب، عباس رحمتی، با ۳۵ سال سابقه خدمت در نظام تعلیم و تربیت، در سال تحصیلی ۱۴۰۵ ۱۴۰۴ در مدرسه شهید شهسواری منطقه ۴ تهران، متوجه خلاء آگاهی جدی میان ۳۵۰ دانش آموز کل مدرسه نسبت به خطراتی همچون فضای مجازی آسیب رسان، اعتیادهای رفتاری و فشارهای همسالان شدم مسئله اصلی این بود که دانش آموزان نه تنها شناخت دقیقی از مصادیق آسیب های اجتماعی نداشتند، بلکه در مواجهه با موقعیت های پرخطر، فاقد مهارت «نه گفتن» و تاب آوری بودند هدف از این اقدام پژوهی، ارتقای سطح دانش وقوفی دانش آموزان و تجهیز آن ها به ابزارهای دفاعی روانی و اجتماعی بود شواهد نوع اول گردآوری اطلاعات اولیه برای مستندسازی مشکل، از سه روش استفاده شد: نخست، مشاهده رفتار دانش آموزان در ساعات تفریح؛ دوم، اجرای پرسشنامه ای استاندارد میان یک گروه ۳۰ نفره به عنوان نمونه آماری از کل مدرسه؛ و سوم، مصاحبه با والدین و مشاور مدرسه نتایج نشان داد که بیش از ۶۵ درصد دانش آموزان تفاوت میان دوستی های سالم و سمی را نمی دانستند و بخش بزرگی از آن ها از مخاطرات پنهان در شبکه های اجتماعی بی اطلاع بودند این داده ها ضرورت یک مداخله آموزشی تربیتی را بیش از پیش نمایان کرد انتخاب و اجرای راهکارها اقدام پژوهشی پس از تحلیل داده ها و مشورت با شورای دبیران، بسته ای از راهکارهای عملیاتی در چهار فاز اجرا شد:۱ کارگاه های تعاملی «سینما آگاهی»: نمایش فیلم های کوتاه آموزشی در نمازخانه مدرسه برای کل ۳۵۰ دانش آموز و تحلیل گروهی رفتارهای پرخطر شخصیت های فیلم ۲ طرح «سفیران پیشگیری»: انتخاب ۳۰ دانش آموز فعال از هر کلاس به عنوان لیدر برای انتقال مفاهیم پیشگیرانه به دوستان خود آموزش همسالان ۳ تریبون آزاد نوجوانی: برگزاری جلسات پرسش و پاسخ بدون واهمه میان دانش آموزان و کارشناسان دعوت شده از نیروی انتظامی و بهزیستی در حیاط مدرسه ۴ تولید محتوای دیجیتال بومی: راه اندازی کانال اطلاع رسانی در پلتفرم های داخلی برای ارسال اینفوگرافیک های «چگونه مراقب خود باشیم» ویژه والدین و دانش آموزان منطقه ۴ ارزیابی و شواهد نوع دوم نتیجه گیری پس از اجرای یک ساله طرح، ارزیابی مجدد نشان دهنده تحولی ملموس بود میزان آگاهی دانش آموزان نسبت به آسیب های فضای مجازی از ۴۰ درصد به ۸۵ درصد افزایش یافت گزارش های انضباطی مرتبط با نزاع های میان فردی به شدت کاهش پیدا کرد و در نظرسنجی نهایی، ۸۰ درصد والدین از تغییر رفتار فرزندانشان و افزایش قدرت خودکنترلی آن ها ابراز رضایت کردند نتایج این کنش پژوهی نشان داد که وقتی مدیریت مدرسه با نگاهی پیشگیرانه و تعاملی وارد میدان شود، می توان مدرسه را به حصنی امن در برابر آسیب های اجتماعی تبدیل کرد این تجربه که در آخرین سال های خدمت حرفه ای من رقم خورد، سندی بر اهمیت آموزش مهارت های زندگی در کنار ساحت های علمی است
نویسندگان
شیوه ارجاع
�حمتی، عباس،1404،چگونه توانستم دانش آموزان آموزشگاه شهید شهسواری را با آسیب های اجتماعی و راهکارهای هوشمندانه مقابله با آن آشنا سازم؟،اولین همایش بین المللی و جشنواره ملی اقدام پژوهی در مدارس،مسجد سلیمان
ارائهشده در
مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی و جشنواره ملی اقدام پژوهی در مدارس18 بهمن 1404 · مسجد سلیمان