شنیدن صدای دانش آموز در مدرسه؛ طراحی سازوکاری برای تقویت تعلق، اعتماد و ارتباط دوسویه میان دانش آموزان و مدرسه

چکیده مقاله

کیفیت روابط میان دانش آموزان و عوامل مدرسه یکی از عوامل مهم در شکل گیری احساس تعلق، اعتماد و مشارکت در محیط آموزشی است هنگامی که دانش آموزان احساس کنند دیدگاه ها، دغدغه ها و پیشنهادهای آنان شنیده نمی شود یا بازخورد مشخصی نسبت به مسائل مطرح شده دریافت نمی کنند، فاصله میان آنان و ساختار مدرسه افزایش یافته و مشارکت در فعالیت های آموزشی و تربیتی نیز کاهش می یابد پژوهش حاضر با هدف ایجاد سازوکاری منظم برای شنیدن دیدگاه های دانش آموزان، پاسخ گویی به مسائل مطرح شده و تقویت ارتباط دوسویه میان دانش آموزان و مدرسه انجام شد این پژوهش با رویکرد اقدام پژوهی در یکی از مدارس متوسطه دوم اجرا گردید در مرحله نخست، دیدگاه دانش آموزان درباره کیفیت ارتباط با مدرسه، مسائل مورد توجه آنان، میزان اعتماد به امکان طرح دیدگاه ها و عوامل موثر بر احساس تعلق از طریق پرسش نامه، گفت وگوهای گروهی، مشاهده و بررسی بازخوردهای موجود جمع آوری شد سپس سازوکاری با عنوان «چرخه صدای دانش آموز» طراحی و اجرا گردید که شامل دریافت منظم دیدگاه ها و پیشنهادها، دسته بندی مسائل، اولویت بندی موضوعات، بررسی امکان اقدام، اعلام نتیجه به دانش آموزان و دریافت بازخورد مجدد بود در کنار این فرایند، جلسات گفت وگوی دانش آموزی و فرصت های منظم برای طرح مسائل و پیشنهادهای جمعی نیز ایجاد شد نتایج نشان داد ایجاد یک مسیر روشن برای بیان دیدگاه و مشاهده نتیجه پیگیری آن، موجب افزایش تمایل دانش آموزان به مشارکت در گفت وگوهای مدرسه، تقویت احساس دیده شدن و افزایش اعتماد آنان به فرایندهای ارتباطی شد همچنین، گفت وگوهای منظم زمینه شناسایی برخی مسائل روزمره مدرسه را فراهم کرد که در فرایندهای رسمی کمتر مورد توجه قرار می گرفتند بررسی بازخوردها نشان داد که با تقویت ارتباط دوسویه، بخشی از سوءتفاهم های میان دانش آموزان و عوامل مدرسه کاهش یافته و تعاملات اجتماعی در فضای مدرسه سازنده تر شده است یافته های پژوهش بیانگر آن است که مشارکت موثر دانش آموزی الزاما از واگذاری مسئولیت های مدیریتی آغاز نمی شود، بلکه می تواند از ایجاد فرصت واقعی برای شنیده شدن، دریافت پاسخ و مشاهده اثرگذاری دیدگاه ها شکل گیرد بر این اساس، نهادینه کردن فرایندهای منظم برای شنیدن صدای دانش آموزان می تواند به عنوان راهبردی عملی برای تقویت تعلق، اعتماد و فرهنگ گفت وگو در مدارس مورد استفاده قرار گیرد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

مریم حمیدی مقدم

دبیر رسمی آموزش و پرورش

مریم نادری

دبیر رسمی آموزش و پرورش

باران سادات بدیعی

دبیر رسمی آموزش و پرورش

فرزانه داوطلب طوسی

دبیر رسمی آموزش و پرورش

رویا کفاش

دبیر رسمی آموزش و پرورش

�میدی مقدم، مریم و نادری، مریم و بدیعی، باران سادات و داوطلب طوسی، فرزانه و کفاش، رویا،1405،شنیدن صدای دانش آموز در مدرسه؛ طراحی سازوکاری برای تقویت تعلق، اعتماد و ارتباط دوسویه میان دانش آموزان و مدرسه،دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تحولات نوین در نظام های آموزشی، تربیتی، روانشناسی، مهارت آموزی و مهارت محوری با محوریت آموزش و پرورش در هزاره سوم26 اردیبهشت 1405 · بوشهر