نقش بسته بندی هوشمند و فعال در ارتقاء کیفیت، ایمنی و ماندگاری مواد غذایی

چکیده مقاله

افزایش جمعیت جهانی و ضرورت کاهش ضایعات مواد غذایی توسعه فناوریهای نوین بسته بندی را به یکی از اولویتهای صنایع غذایی تبدیل کرده است بسته بندی علاوه بر نقش حفاظتی در برابر عوامل فیزیکی شیمیایی و ،میکروبی با ارائه اطلاعات کیفی و تسهیل بازاریابی بخشی اساسی از زنجیره تامین مواد غذایی محسوب میشود در دهه های اخیر دو رویکرد اصلی در این حوزه شامل بسته بندی هوشمند و بسته بندی فعال به طور گسترده مورد توجه قرار گرفته اند بسته بندی هوشمند شامل استفاده از اندیکاتورها مانند شاخص زمان دما، شاخص تازگی و شاخص گاز سنسورها شیمیایی ،زیستی نوری و گازی و حاملهای داده بارکد و RFID است که امکان نظارت بر کیفیت و شرایط نگهداری محصول را فراهم میکنند این سامانه ها تغییرات فیزیکی، شیمیایی یا میکروبی را در طول حمل و ذخیره سازی شناسایی میکنند و داده های کمی در مورد وضعیت محصول را ارائه میدهند در مقابل، بسته بندی فعال به عنوان یک سیستم پویا طراحی شده است که علاوه بر نقش حفاظتی با آزادسازی یا جذب ترکیبات مختلف بر شرایط داخلی بسته تاثیر می گذارد مهمترین کاربردهای بسته بندی فعال شامل جاذبهای اکسیژن جاذبها یا دفع کننده های دی اکسید کربن جاذبهای رطوبت جاذبهای اتیلن منتشر کننده های اتانول جاذبها یا منتشر کننده های عطر و طعم، بسته بندی های ضدمیکروبی و آزاد کننده های آنتی اکسیدان است این فناوریها با کاهش سرعت واکنشهای اکسیداسیون مهار رشد میکروبی و کنترل رطوبت به افزایش ماندگاری و کیفیت محصولات غذایی کمک میکنند بررسیها نشان میدهد که ترکیب بسته بندیهای هوشمند و فعال می تواند یک راهبرد موثر برای بهبود ایمنی ،غذایی افزایش طول عمر مفید محصولات و کاهش ضایعات در صنایع غذایی باشد توسعه این فناوریها مستلزم همکاری میان رشته های علوم غذایی علم مواد و فناوری حسگر است و میتواند گامی مهم در جهت ایجاد زنجیره های تامین پایدار و کارآمد محسوب شود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

ناهید دهنوی

دانشجوی مقطع کارشناسی گروه علوم و مهندسی صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی و دامپروری، مجتمع آموزش عالی تربت جام تربت جام استان خراسان رضوی ایران

حسن صباغی

استادیار، گروه علوم و مهندسی صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی و دامپروری مجتمع آموزش عالی تربت جام، تربت جام، استان خراسان رضوی ایران

�هنوی، ناهید و صباغی، حسن،1404،نقش بسته بندی هوشمند و فعال در ارتقاء کیفیت، ایمنی و ماندگاری مواد غذایی،نهمین کنگره بین المللی علوم و صنایع غذایی، کشاورزی و امنیت غذایی،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات نهمین کنگره بین المللی علوم و صنایع غذایی، کشاورزی و امنیت غذایی31 شهریور 1404 · تهران